- 10.000 δικαιώματα σε Μυτιλήνη και Γέρα αντιμέτωπα με τα λάθη των κτηματολογικών εγγραφών
- Το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου ζητά ειδική ρύθμιση για να μην βρεθούν οι αγρότες να πληρώνουν τα λάθη του Δημοσίου
Νέα, σοβαρή διάσταση αποκτά το διαχρονικό πρόβλημα του Κτηματολογίου στη Μυτιλήνη και τη Γέρα, καθώς οι ανακρίβειες και οι αποκλίσεις που εδώ και χρόνια ταλαιπωρούν χιλιάδες ιδιοκτήτες απειλούν πλέον να δημιουργήσουν προβλήματα και στην καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων.
Η φετινή διαδικασία της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ – ΟΣΔΕ) φέρνει τους παραγωγούς μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, καθώς τα στοιχεία των αγροτεμαχίων διασταυρώνονται πλέον και με δεδομένα του Ελληνικού Κτηματολογίου. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος για τις περιοχές όπου οι κτηματολογικές εγγραφές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση των αγροτικών εκτάσεων.
Το θέμα είχαν αναδείξει από τις 7 Αυγούστου τα Νέα της Λέσβου, προειδοποιώντας για την αγωνία που δημιουργείται γύρω από τη φετινή ενεργοποίηση των δικαιωμάτων των αγροτών και κτηνοτρόφων, με χαρακτηριστικό τίτλο «Από την καθυστέρηση στην αγωνία οι επιδοτήσεις».
Χθες, η παρέμβαση του Τεχνικού Επιμελητηρίου – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πλέον επίσημο τρόπο την ανησυχία και να ζητήσει άμεση λύση από την Πολιτεία.
10.000 δικαιώματα στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν τεθεί για το πρόβλημα, περίπου 10.000 δικαιώματα σε Μυτιλήνη και Γέρα αντιμετωπίζουν ζητήματα που συνδέονται με τις κτηματολογικές εγγραφές, γεγονός που προκαλεί εύλογη ανησυχία στους παραγωγούς, ιδιαίτερα στους ελαιοπαραγωγούς.
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Το Κτηματολόγιο στις συγκεκριμένες περιοχές λειτουργεί εδώ και περίπου 15 χρόνια, ωστόσο σημαντικές ανακρίβειες σε όρια, θέσεις και εκτάσεις γεωτεμαχίων εξακολουθούν να παραμένουν.
Παράλληλα, παρά τις διαδικασίες που έχουν ξεκινήσει εδώ και χρόνια για τη διόρθωση των εγγραφών, η κατάσταση σε αρκετές περιπτώσεις παραμένει σε εκκρεμότητα.
Τώρα, όμως, το πρόβλημα μεταφέρεται από το επίπεδο της ιδιοκτησίας και των συναλλαγών στο εισόδημα του ίδιου του αγρότη.
Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ
Η φετινή διαδικασία του ΟΣΔΕ πραγματοποιείται σε ένα διαφορετικό διοικητικό περιβάλλον, με την ΑΑΔΕ να έχει αναλάβει τη διαδικασία, ενώ οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις αξιοποιούν πλέον περισσότερες πηγές δεδομένων.
Για τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια προβλέπεται η σύνδεση της δήλωσης με στοιχεία, όπως ο ΚΑΕΚ και ο ΑΤΑΚ, ενώ πραγματοποιούνται διασταυρώσεις μεταξύ των δηλούμενων εκτάσεων, των φορολογικών δεδομένων και των διαθέσιμων στοιχείων του Κτηματολογίου.
Η διαδικασία αυτή έχει προφανώς ως στόχο τον έλεγχο της ορθότητας των δηλώσεων και την προστασία των ενισχύσεων από παρατυπίες.
Το ερώτημα, όμως, που τίθεται πλέον για τη Λέσβο είναι απλό. Τι γίνεται όταν το ίδιο το δημόσιο σύστημα με το οποίο πραγματοποιείται η διασταύρωση περιέχει γνωστά και επί χρόνια μη διορθωμένα λάθη;
Ο αγρότης δεν μπορεί να πληρώσει τα λάθη του Κτηματολογίου
Ακριβώς αυτό το ζήτημα θέτει με την επιστολή του ο πρόεδρος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου Στρατής Μανωλακέλλης, ζητώντας την άμεση παρέμβαση των αρμόδιων φορέων.
Το ΤΕΕ υπογραμμίζει ότι στις προβληματικές περιοχές υπάρχουν περιπτώσεις όπου η πραγματική θέση, τα όρια ή και η έκταση των καλλιεργούμενων αγροτεμαχίων δεν ταυτίζονται με την απεικόνιση που εμφανίζεται στο λειτουργούν Κτηματολόγιο.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο κ. Μανωλακέλλης: «Δεν είναι δυνατόν οι συνέπειες των διαχρονικών προβλημάτων του λειτουργούντος Κτηματολογίου να μετακυλιστούν σήμερα στους παραγωγούς της Λέσβου».
Το ΤΕΕ θέτει ακόμη πιο ξεκάθαρα το ζήτημα: «Δεν είναι δυνατόν ένας παραγωγός να κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με απόκλιση κατά τους διασταυρωτικούς ελέγχους, με αμφισβήτηση της επιλεξιμότητας της δηλούμενης έκτασης ή ακόμη και με περικοπή αγροτικής ενίσχυσης, επειδή τα στοιχεία ενός δημόσιου συστήματος […] δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση της ιδιοκτησίας του».
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στους παραγωγούς: Να βρεθούν αντιμέτωποι με οικονομικές συνέπειες για ένα πρόβλημα που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι.
Η Γέρα στο επίκεντρο της αγωνίας
Ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα στην ευρύτερη περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Γέρας, καθώς και σε περιοχές της Δημοτικής Ενότητας Μυτιλήνης.
Πρόκειται για περιοχές με μεγάλη αγροτική δραστηριότητα και χιλιάδες ελαιοκτήματα, γεγονός που καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα κρίσιμη για την τοπική οικονομία.
Εάν ένα αγροτεμάχιο εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο σε διαφορετική θέση, με διαφορετικά όρια ή διαφορετική έκταση από αυτή που πραγματικά καλλιεργεί ο παραγωγός, τότε δημιουργείται ένα σοβαρό ζήτημα κατά τη διαδικασία της ηλεκτρονικής διασταύρωσης.
Και ο φόβος είναι ότι μια κτηματολογική ανακρίβεια μπορεί να μετατραπεί σε πρόβλημα στην επιλεξιμότητα της δηλωμένης έκτασης και, κατ’ επέκταση, στην αγροτική ενίσχυση.
Όσοι έχουν ζητήσει διόρθωση;
Ακόμη πιο σύνθετη είναι η κατάσταση για όσους παραγωγούς έχουν ήδη αμφισβητήσει τις κτηματολογικές εγγραφές και έχουν ξεκινήσει διαδικασία διόρθωσης.
Το ΤΕΕ ζητά από τις αρμόδιες αρχές να ξεκαθαρίσουν ποια έγγραφα θα γίνονται αποδεκτά ως αποδεικτικά μιας εκκρεμούς ένστασης ή διαδικασίας διόρθωσης και πώς θα αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις εκείνων που έχουν κινηθεί για τη διόρθωση των στοιχείων, χωρίς όμως να διαθέτουν σήμερα ένα αποδεικτικό που να αναγνωρίζεται από το σύστημα του ΟΣΔΕ. Είναι ένα κρίσιμο σημείο, καθώς ο παραγωγός δεν μπορεί να ελέγξει, ούτε να διορθώσει άμεσα ένα λάθος του Κτηματολογίου, την ίδια στιγμή που καλείται να το αντιμετωπίσει μέσα από τη διαδικασία της ενεργοποίησης των δικαιωμάτων του.
Η παρέμβαση Μανωλακέλλη
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, Στρατής Μανωλακέλλης, με έγγραφό του απευθύνει έκκληση για άμεση παρέμβαση.
Η επιστολή αποστέλλεται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στον ΟΣΔΕ (ΟΠΕΚΕΠΕ), στους βουλευτές Λέσβου, Χαράλαμπο Αθανασίου, Παναγιώτη Παρασκευαΐδη και Μαρία Κομνηνάκα, στους βουλευτές Χίου Παναγιώτη (Νότη) Μηταράκη και Σταύρο Μιχαηλίδη,καθώς και στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Το ΤΕΕ ζητά από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να υπάρξει άμεση συνεννόηση, πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία του ΟΣΔΕ.
Η λύση που ζητά το ΤΕΕ
Το Τεχνικό Επιμελητήριο ζητά, μεταξύ άλλων, τη θέσπιση ειδικού μεταβατικού καθεστώτος για την ΕΑΕ 2026 στις περιοχές όπου υπάρχουν τεκμηριωμένα προβλήματα στις κτηματολογικές εγγραφές.
Ζητά ακόμη σαφείς οδηγίες για τη δήλωση αγροτεμαχίων όταν η πραγματική κατάσταση δεν συμφωνεί με την κτηματολογική απεικόνιση, ξεκάθαρο προσδιορισμό των εγγράφων που αποδεικνύουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία διόρθωσης, ρητή διασφάλιση ότι κανένας παραγωγός δεν θα υποστεί οικονομική συνέπεια εξαιτίας γνωστών και μη αποκατεστημένων λαθών του Κτηματολογίου, άμεση συνεργασία μεταξύ Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, ΑΑΔΕ και Ελληνικού Κτηματολογίου,αλλά και οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος του λειτουργούντος Κτηματολογίου Μυτιλήνης.
Το ΤΕΕ ζητά παράλληλα να προχωρήσει η διαδικασία για την ανάρτηση των δύο πλατφορμών διόρθωσης που έχει εξαγγείλει η διοίκηση του Κτηματολογίου.
«Να μην πληρώσουν οι παραγωγοί»
Το μήνυμα της παρέμβασης του ΤΕΕ είναι ξεκάθαρο: Η Πολιτεία πρέπει να προλάβει το πρόβλημα πριν αυτό μετατραπεί σε οικονομική ζημιά για τους αγρότες.
Όπως καταλήγει η επιστολή του προέδρου του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου «η προστασία των ευρωπαϊκών και εθνικών αγροτικών ενισχύσεων που δικαιούνται οι παραγωγοί της Λέσβου δεν μπορεί να εξαρτάται από την ορθότητα κτηματολογικών στοιχείων των οποίων τα προβλήματα παραμένουν γνωστά και ανεπίλυτα επί σειρά ετών».
Και το ΤΕΕ κλείνει με μια φράση που αποτυπώνει όλη την ουσία της υπόθεσης: «Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κανένας παραγωγός δεν θα κληθεί να πληρώσει οικονομικά τις συνέπειες λαθών και εκκρεμοτήτων για τις οποίες δεν φέρει ευθύνη».
Η αγωνία στους παραγωγούς
Μετά από χρόνια ταλαιπωρίας με τις λανθασμένες κτηματολογικές εγγραφές, οι αγρότες της Μυτιλήνης και της Γέρας βρίσκονται μπροστά σε έναν νέο κίνδυνο: Τα λάθη που μέχρι σήμερα δημιουργούσαν προβλήματα στην ακίνητη περιουσία τους να δημιουργήσουν πλέον πρόβλημα και στις αγροτικές τους ενισχύσεις.
Το αίτημα προς την Πολιτεία είναι πλέον να υπάρξει άμεση ειδική ρύθμιση, ώστε η φετινή ενεργοποίηση των δικαιωμάτων να ολοκληρωθεί χωρίς οι παραγωγοί να βρεθούν αντιμέτωποι με περικοπές ή απώλειες εξαιτίας των κτηματολογικών εκκρεμοτήτων.
Το Κτηματολόγιο μπορεί να περιμένει τη διόρθωση των λαθών του. Ο αγρότης, όμως, δεν μπορεί να περιμένει την επιδότησή του.
