Συνεχίζει να προκαλεί αντιδράσεις στη Λέσβο ο αποκλεισμός τριών από τους σημαντικότερους αγροτοκτηνοτροφικούς Συνεταιρισμούς του τόπου μας από το πρόγραμμα «Καινοτομία» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Οι Συνεταιρισμοί Κάπης, Πέτρας και Αγίας Παρασκευής, που αποτελούν ζωντανά κύτταρα της τοπικής παραγωγής και απασχολούν δεκάδες εργαζόμενους, βρέθηκαν εκτός χρηματοδότησης, προκαλώντας απορίες, αγανάκτηση και ένα κύμα ερωτημάτων για τη διαδικασία αξιολόγησης.
Πρωτοπόρες προτάσεις που δεν πέρασαν
Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Κάπης, με 13 εργαζόμενους και ενεργό ρόλο στην οικονομία της Βόρειας Λέσβου, υπέβαλε πρόταση ύψους 100.000 ευρώ για ένα απολύτως καινοτόμο έργο. Πρόκειται για την αξιοποίηση της θερμότητας από την παγολεκάνη για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ο Συνεταιρισμός Πέτρας, με ιδιόκτητο τυροκομείο και 12 εργαζόμενους, κατέθεσε πρόταση προϋπολογισμού 400.000 ευρώ για την παρακολούθηση και διαχείριση της παραγωγής γάλακτος με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα. Παρά το καινοτόμο περιεχόμενο και τη συμβολή τους στην πρωτογενή παραγωγή, και οι δύο συνεταιρισμοί βρέθηκαν εκτός τελικού καταλόγου ενταγμένων έργων.
«Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε πώς είναι δυνατόν να μένουν εκτός τέτοιες παραγωγικές μονάδες, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αγροτικής οικονομίας της Λέσβου», δηλώνει στα Νέα της Λέσβου ο γενικός διευθυντής του Συνεταιρισμού Κάπης, Χρήστος Ψαραδέλλης. Ο ίδιος ενημέρωσε ότι ήδη υπάρχει συνεργασία με δικηγορικό γραφείο και δεν αποκλείεται η προσφυγή στη δικαιοσύνη, αν δεν δοθούν πειστικές απαντήσεις.
Αμφισβητούμενη αξιολόγηση
Σύμφωνα με τον κ. Ψαραδέλλη, ο Συνεταιρισμός Κάπης αρχικά απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι δεν διέθετε άδεια για το παραληπτήριο γάλακτος κάτι που, όπως υποστηρίζει, είναι αβάσιμο, αφού ο Συνεταιρισμός έχει πλήρεις άδειες λειτουργίας για τις εγκαταστάσεις του. Επιπλέον, όπως εξηγεί, στη μοριοδότηση χαρακτηρίστηκε πως «το χονδρικό εμπόριο γαλακτοκομικών προϊόντων δεν σχετίζεται με τον πρωτογενή τομέα της αγροτοδιατροφής».
«Πρόκειται για αδιανόητη προσέγγιση», σημειώνει, προσθέτοντας πως το σχετικό έγγραφο τελικά ανακλήθηκε και η μοριοδότηση διορθώθηκε ύστερα από προσωπική παρέμβαση του Περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη, όταν το θέμα έφτασε στα αυτιά του. Ωστόσο, παρά τη διόρθωση, ο Συνεταιρισμός παρέμεινε εκτός της τελικής λίστας ενταγμένων έργων.
Σημαντική συνεισφορά, μικρή αναγνώριση
Ο Συνεταιρισμός Κάπης αποτελεί ένα από τα πιο ενεργά κύτταρα της τοπικής αγροτικής οικονομίας. Διαθέτει ελαιοτριβείο, πρατήριο αγροτικών προϊόντων έχει ενεργειακή ενίσχυση με φωτοβολταϊκά συστήματα, και προσφέρει βελτιωμένες τιμές στους παραγωγούς της περιοχής. «Στηρίζουμε 157 μέλη και προσπαθούμε καθημερινά να κρατήσουμε ζωντανή την ύπαιθρο. Δεν μπορεί να θεωρούμαστε εκτός καινοτομίας», δηλώνει με απογοήτευση ο κ. Ψαραδέλλης, ζητώντας το θέμα να τεθεί επειγόντως στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου, παρουσία των Συνεταιρισμών που έμειναν εκτός, ώστε να τεθούν τα «πολύ σοβαρά ερωτηματικά» που έχουν προκύψει. Ο ίδιος δε, διερωτήθηκε ποιος είναι τελικά ο ρόλος του Περιφερειακού Συμβουλίου, συμπολίτευσης και αντιπολίτευσης όταν δεν ασχολείται με αυτά τα κρίσιμα αναπτυξιακά ζητήματα;
“Άγνωστες” επιχειρήσεις εντός
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί αντιδράσεις είναι ο κατάλογος των επιχειρήσεων που τελικά εντάχθηκαν στο πρόγραμμα. Αν και οι επίσημες λίστες δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, οι συνεταιρισμοί έχουν στη διάθεσή τους ανεπίσημες πληροφορίες. Όπως αποκαλύπτει ο κ. Ψαραδέλλης, στον κατάλογο περιλαμβάνονται επιχειρήσεις με άγνωστα ονόματα για την τοπική αγορά και χωρίς σαφή δραστηριότητα που να δικαιολογεί χρηματοδότηση για «καινοτομία».
«Δεν είναι δυνατόν να εντάσσονται εταιρείες χωρίς γνωστή παραγωγική παρουσία, ενώ αποκλείονται οργανωμένοι Συνεταιρισμοί που απασχολούν δεκάδες εργαζόμενους και συμβάλλουν πραγματικά στην τοπική ανάπτυξη», σχολιάζει. Ζητά μάλιστα τη δημοσιοποίηση του πίνακα ενταγμένων έργων και την επίσημη ενημέρωση των πολιτών για το είδος της “καινοτομίας” που πρόκειται να χρηματοδοτηθεί.
«Η σιωπή των παρατάξεων»
Ο κ. Ψαραδέλλης δεν κρύβει την απογοήτευσή του και για τη στάση των παρατάξεων της αντιπολίτευσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Με αιχμηρό τρόπο επιρρίπτει ευθύνες στις παρατάξεις των Θεόδωρου Βαλσαμίδη, Βάσως Χοχλάκα και Αγλαΐας Κυρίτση (Λαϊκή Συσπείρωση), τονίζοντας ότι «δεν έχουν ασχοληθεί καθόλου με ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά την καρδιά της παραγωγικής οικονομίας του νησιού».
«Αν δεν υπερασπιστούμε τους Συνεταιρισμούς και την πρωτογενή παραγωγή, τότε για ποιο Βόρειο Αιγαίο μιλάμε;» διερωτάται χαρακτηριστικά.
«Αν όχι εμείς, τότε ποιοι;;»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο γενικός διευθυντής του Συνεταιρισμού Πέτρας, Μιχάλης Βελούτσος, που εκφράζει την πικρία του για την απόρριψη του φακέλου της μονάδας. Ο Συνεταιρισμός Πέτρας, με ιστορία συνεργασίας με τη μεγάλη εταιρεία «Κτηνοτροφική Μαγνησίας» και σημαντική παρουσία στην αγορά γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων, έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια στη δημιουργία σύγχρονου τυροκομείου, φιλοδοξώντας να καταστεί πόλος ανάπτυξης για τη δυτική Λέσβο.
«Είμαστε μια επιχείρηση που στηρίζει την τοπική οικονομία, δίνει δουλειά σε 12 άτομα και προσπαθεί να εκσυγχρονιστεί με δικά της μέσα. Αν δεν χρηματοδοτηθούμε εμείς για την καινοτομία, τότε ποιος;» δηλώνει με έντονο παράπονο ο κ. Βελούτσος.
Το πρόγραμμα «Καινοτομία» της Περιφέρειας είχε ως στόχο την ενίσχυση επενδύσεων που προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, την τεχνολογική αναβάθμιση και την παραγωγική διαφοροποίηση. Ωστόσο, η μη ένταξη παραγωγικών μονάδων με αποδεδειγμένο έργο και κοινωνικό αποτύπωμα, όπως Συνεταιρισμοί της Λέσβου, δημιουργεί έντονα ερωτηματικά για τις προτεραιότητες της αξιολόγησης.
Η υπόθεση, πλέον, λαμβάνει ευρύτερες διαστάσεις, καθώς οι Συνεταιρισμοί ζητούν θεσμική απάντηση και πολιτική τοποθέτηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο. Το αίτημα τους είναι να διερευνηθεί ο τρόπος επιλογής των ενταγμένων και να αποκατασταθεί η δικαιοσύνη.
Το ζήτημα των Συνεταιρισμών της Κάπης, της Πέτρας και της Αγίας Παρασκευής δεν αφορά μόνο τρεις παραγωγικές μονάδες. Αφορά το σύνολο του αγροτικού κόσμου της Λέσβου, που βλέπει τις προσπάθειές του να καινοτομήσει και να εξελιχθεί να προσκρούουν σε γραφειοκρατικά και, όπως φαίνεται, αδιαφανή εμπόδια.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι το πώς μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη και καινοτομία στη Λέσβο, όταν αυτοί που παράγουν, εργάζονται και στηρίζουν την τοπική κοινωνία μένουν εκτός;
