- Στο νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο η πρόβλεψη για το νέο λιμάνι της Μυτιλήνης στον Καρά-Τεπέ και το μέλλον των μεγάλων έργων
- Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης τριακονταετίας
Σε μία καθοριστική καμπή για τον χωρικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό της Λέσβου, τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (Τ.Π.Σ.) των δήμων Μυτιλήνης και Δυτικής Λέσβου εισέρχονται στην τελική τους φάση. Η ολοκλήρωση και παράδοσή τους, που προβλέπεται για τον Απρίλιο του 2026, αποτελεί μια βαθιά μεταρρυθμιστική τομή, που θα χαράξει το μέλλον του νησιού για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες. Στην πράξη, το Τ.Π.Σ. θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο που θα καθορίζει τις χρήσεις γης, τους όρους δόμησης, τους οδικούς άξονες, τις ζώνες ανάπτυξης, τους περιορισμούς και τις ευκαιρίες για επενδύσεις, έργα υποδομών και οικονομική δραστηριότητα.
Κι όλα αυτά είναι σε άμεση συνάρτηση με το μέλλον των πολιτών που οφείλουν να γνωρίζουν το τι πρέπει να πράξουν στο μέλλον, όσον αφορά στις ιδιοκτησίες τους και στη χρήση γης, αλλά και στην αναπτυξιακή τροχιά των επιχειρήσεών τους. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ουσιαστικής συμμετοχής όλων, η δήλωση του δημάρχου Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχη Βέρρου στα Νέα της Λέσβου, στην οποία τονίζει μεταξύ άλλων ότι «η σύνταξη του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του δήμου Δυτικής Λέσβου είναι ένα ζωντανό σχέδιο που θέλουμε να διαμορφώσουμε μαζί».
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το γεγονός ότι μετά την οριστική θεσμοθέτηση, μέσω Προεδρικού Διατάγματος από το αρμόδιο υπουργείο, οι αλλαγές θα είναι εξαιρετικά δύσκολες, σχεδόν απαγορευτικές και θα απαιτούν χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες. Συνεπώς, αν κάποιο έργο, περιοχή ή ζώνη χρήσης δεν προβλεφθεί τώρα, είναι πολύ πιθανό να μην μπορεί να προχωρήσει για πολλές δεκαετίες.
Στο Τ.Π.Σ. η πρόβλεψη για το νέο λιμάνι στον Καρά-Τεπέ
Από τις πιο σοβαρές και στρατηγικά καθοριστικές επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η ένταξη στο Τ.Π.Σ. του νέου λιμανιού της Μυτιλήνης στη θέση Καρά-Τεπέ, στον χώρο όπου λειτουργεί σήμερα το ΚΥΤ. Πρόκειται για μια πρόταση που αλλάζει την εικόνα της πόλης κι εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό αποσυμφόρησης του σημερινού λιμανιού, ενίσχυσης του τουρισμού, ναυτιλίας και εμπορίου, αλλά και αναβάθμισης του παραλιακού μετώπου. Το μείζον θέμα που απασχολεί τη Μυτιλήνη επί πολλά χρόνια θα έρθει προς συζήτηση, κατά πάσα πιθανότητα, στις αρχές του χρόνου, στο δημοτικό συμβούλιο Μυτιλήνης, ούτως ώστε το σώμα ν’ αποφασίσει και να γνωμοδοτήσει.
Μαζί με αυτήν, στον σχεδιασμό του δήμου Μυτιλήνης για τα επόμενα χρόνια περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση του παλιού κολυμβητηρίου, με σκοπό να αξιοποιηθεί ένας πολύτιμος αστικός χώρος, που για καιρό παραμένει ανενεργός και απαξιωμένος. Η προώθηση των δύο έργων θεωρείται κρίσιμη, όχι μόνο για λόγους λειτουργικούς, αλλά και συμβολικά, καθώς αποδεικνύει ότι ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο στο χωροταξικό πλαίσιο αλλά στις πραγματικές αναπτυξιακές επιλογές.
Η ευθύνη των φορέων και ο κίνδυνος απένταξης από το Ταμείο Ανάκαμψης
Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και αυστηρές απαιτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν ολοκληρωθεί μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά όρια, υπάρχει ορατός κίνδυνος απένταξης, γεγονός που θα δημιουργήσει τεράστιο κενό χρηματοδότησης και θα οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις που η Λέσβος δεν αντέχει. Η προειδοποίηση αυτή έχει σημάνει συναγερμό σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, δήμους, Περιφέρεια, υπουργείο Περιβάλλοντος, Επιμελητήρια και τεχνικές υπηρεσίες. Όλοι οφείλουν μέσα στο επόμενο διάστημα να έχουν καταθέσει ολοκληρωμένες προτάσεις και πιθανές τροποποιήσεις ώστε να συμπεριληφθούν στα Τ.Π.Σ. πριν αυτά κλειδώσουν οριστικά.
Κρίσιμη συνάντηση στο δήμο Μυτιλήνης
Στο πλαίσιο αυτό, στα μέσα της εβδομάδας έχει προγραμματιστεί σημαντική συνάντηση μεταξύ του δημάρχου Μυτιλήνης, Παναγιώτη Χριστόφα και των μελών της τριμελούς επιτροπής παρακολούθησης του Τ.Π.Σ., στην οποία συμμετέχουν ένας εκπρόσωπος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, μία εκπρόσωπος του δήμου και εκπρόσωπος του υπουργείου Περιβάλλοντος. Η σύσκεψη αναμένεται να καθορίσει την πορεία των επόμενων βημάτων και τη στάση των τοπικών φορέων απέναντι στις αναγκαίες τεχνικές και χωροταξικές επιλογές.
Επίσης, σημαντική παράμετρος που αφορά στην εξέλιξη του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του δήμου Μυτιλήνης αποτελεί η συνάντηση του κ. Χριστόφα, με τους εκπροσώπους του μελετητικού γραφείου «Αιγαία», που θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 1η Δεκεμβρίου. Ο διευθυντής της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Μυτιλήνης, Ανδρέας Παπαχριστοφόρου, αναφορικά με το επίμαχο ζήτημα και κατόπιν σχετικής ερώτησης των Νέων της Λέσβου, τόνισε ότι «ο δήμος Μυτιλήνης βρίσκεται στο στάδιο του ορθολογικού σχεδιασμού στην προσπάθειά του να αξιολογήσει το Τ.Π.Σ., ώστε να μην βρεθεί προ εκπλήξεων και για να μην έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο για τους πολίτες όσο και στον σχεδιασμό των σημαντικών έργων του δήμου Μυτιλήνης».
Οι χρόνιες εκκρεμότητες που απαιτούν λύση
Η πόλη της Μυτιλήνης αντιμετωπίζει σειρά πολεοδομικών προβλημάτων που για δεκαετίες παραμένουν άλυτα, όπως εκκρεμείς ρυθμίσεις στην περιοχή των Λαδάδικων, στη δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων εστίασης στον δεξιό λιμενοβραχίονα (Φανάρι), σε αρκετούς δρόμους και περιοχές όπου οι χρήσεις γης διαφοροποιούνται ακόμα και μέσα στον ίδιο άξονα προκαλώντας άνισους όρους ανάπτυξης, όπως στην οδό Ηλία Βενέζη, όπου στη μία πλευρά επιτρέπεται η επαγγελματική δραστηριότητα και στην άλλη πλευρά του δρόμου όχι, και στ’ ασαφή πλαίσια αδειοδότησης και επενδυτικής δυνατότητας. Το νέο Τ.Π.Σ. αποτελεί μοναδική ευκαιρία για οριστική διευθέτηση των ζητημάτων αυτών.
Ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος, ήταν από τους πρώτους που έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, προτρέποντας τους κατοίκους και τους εκπροσώπους φορέων του δήμου Δυτικής Λέσβου να συμμετάσχουν στον ανοιχτό διάλογο που διαμόρφωνε τις προτάσεις που θα συμπεριλαμβάνονταν στον σχεδιασμό του Τ.Π.Σ.. Σύμφωνα με όσα δήλωσε στα Νέα της Λέσβου «η μελέτη, είναι η βάση του ανοιχτού διαλόγου που πρέπει να κάνουμε για να καταλήξουμε στον τρόπο της τελικής της διαμόρφωσης. Δεν είναι ένα σχέδιο που γράφεται από λίγους πίσω από κλειστές πόρτες. Είναι ένα ζωντανό σχέδιο που θέλουμε να διαμορφώσουμε μαζί. Με τη γνώμη, την εμπειρία και την αγωνία του κάθε δημότη, του κάθε συλλόγου, του κάθε επαγγελματία. Για να καταλήξουμε σε μία τελική διαμόρφωση, που θα διασφαλίζει τη συμβατότητα των χρήσεων γης, θα προστατεύει τις φυσικές και πολιτιστικές μας αξίες και θα δημιουργεί υποδομές που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των επόμενων δεκαετιών».
Η παρέμβαση του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου
Με ιδιαίτερη βαρύτητα, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, Στρατής Μανωλακέλλης, αντιλαμβανόμενος τη σοβαρότητα του όλου ζητήματος, που αφορά στην μελλοντική αναπτυξιακή τροχιά της Λέσβου και με δεδομένο ότι το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο αφορά τόσο στο σύνολο των πολιτών όσο και στους δήμους, την περιφέρεια και στους φορείς, δήλωσε στα «Νέα της Λέσβου» ότι «το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου παρακολουθεί με σοβαρότητα την εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων για τους δήμους Μυτιλήνης, Δυτικής Λέσβου και Λήμνου. Η ολοκλήρωση των ΤΠΣ αποτελεί κρίσιμη τομή για τον χωρικό σχεδιασμό και θα καθορίσει την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και την προστασία του περιβάλλοντος στα νησιά μας για τα επόμενα χρόνια».
Δεν παρέλειψε να τονίσει ότι «η διαδικασία πρέπει να προχωρήσει με επιστημονική επάρκεια, διαφάνεια και ουσιαστική διαβούλευση με τους μηχανικούς και τους τοπικούς φορείς. Η Λέσβος και η Λήμνος», σημείωσε ο κ. Μανωλακέλλης «δεν αντέχουν άλλες καθυστερήσεις, ούτε επιλογές που δημιουργούν αβεβαιότητα στους πολίτες και την οικονομία. Καλούμε το ΥΠΕΝ, την Περιφέρεια και τους δήμους να συνεργαστούν στενά ώστε τα ΤΠΣ να αποτελέσουν πραγματικό εργαλείο βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης. Το ΤΕΕ ΒΑ θα συνεχίσει να παρεμβαίνει με σαφήνεια και τεκμηρίωση, όπως επιβάλλει ο θεσμικός του ρόλος», καταλήγει στη δήλωσή του ο πρόεδρος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου.
Η διετία έως το 2026 θα καθορίσει το μέλλον της Λέσβου έως το 2056. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα είναι δεσμευτικές και μη αναστρέψιμες. Το νέο λιμάνι στον Καρά-Τεπέ και η αξιοποίηση του παλιού κολυμβητηρίου αποτελούν έργα ταυτότητας, με βαρύτητα για την οικονομία, την κοινωνία και τον αστικό χώρο.
