Λύση σε ένα ζήτημα που προκαλούσε σύγχυση στους υποψηφίους με ένστολη ιδιότητα και τις δημοτικές αρχές της χώρας, έρχεται να βάλει η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Πρόκειται για το πλαίσιο που αφορά στη δυνατότητα των μόνιμων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων να είναι υποψήφιοι και να εκλεγούν σε τοπικά αξιώματα, όπως δήμαρχοι ή δημοτικοί σύμβουλοι.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα στη Λέσβο, αποτελεί η καθαίρεση από το αξίωμα του προέδρου της κοινότητας Αγιάσου, Κώστα Ρούσσα.
Από καιρό υπήρχε αβεβαιότητα σχετικά με το αν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι ένστολοι μπορούν να συμμετάσχουν στις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η ΚΕΔΕ, μετά από επικοινωνία με τον υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο, παρουσίασε στο Διοικητικό της Συμβούλιο το ισχύον νομικό πλαίσιο, αποσαφηνίζοντας τα κωλύματα εκλογιμότητας που προβλέπει ο νόμος.
Η βασική αναφορά γίνεται στον νόμο 4804/2021, ο οποίος αποτελεί τον κανονισμό που διέπει τις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με αυτόν, τα κωλύματα για τους αιρετούς είναι καθορισμένα και δεν υπάρχουν επιπλέον περιορισμοί πέρα από όσα αναφέρονται ρητά στον νόμο.
Ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, τόνισε πως τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, έχουν δικαίωμα να είναι υποψήφιοι και να εκλεγούν σε θέσεις της Αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 48 του νόμου 4804/2021, τα οποία έχουν επίσης ενσωματωθεί στο σχέδιο του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, υπάρχουν σαφή ασυμβίβαστα για τους ένστολους που θέλουν να συμμετάσχουν στις δημοτικές εκλογές. Πιο συγκεκριμένα, οι δικαστικοί λειτουργοί, οι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, των σωμάτων ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος δεν μπορούν να εκλεγούν ή να κατέχουν αξιώματα, αν δεν πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις.
Ωστόσο, υπάρχει σημαντική εξαίρεση, η οποία αναφέρεται στο γεγονός ότι τα στελέχη αυτά μπορούν να είναι υποψήφιοι μόνο αν δεν έχουν υπηρετήσει εντός των ορίων του δήμου, στον οποίο θέλουν να κατέβουν στις εκλογές, από την 1η Ιανουαρίου του έτους των εκλογών και μετά. Επιπλέον, πρέπει να έχουν παραιτηθεί από την ένστολη θέση τους πριν από την ημερομηνία ανακήρυξης των υποψηφίων, ακολουθώντας τις διαδικασίες που προβλέπει η εκλογική νομοθεσία. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων και ότι τηρείται η αμεροληψία της δημόσιας διοίκησης.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της προσπάθειας για περαιτέρω ξεκαθάρισμα των κανόνων, η ΚΕΔΕ ανακοίνωσε ότι υπάρχει σε εξέλιξη συνεργασία με τον υπουργό Εσωτερικών για τη δημιουργία ειδικής διάταξης στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης. Η πρόταση αυτή προέρχεται από τον δήμαρχο Δυτικής Αχαΐας, Γρηγόρη Αλεξόπουλο, και στοχεύει να αφαιρέσει οριστικά τις ασάφειες που υπήρχαν μέχρι σήμερα σχετικά με την εκλογιμότητα των ένστολων.
Η συγκεκριμένη διάταξη αναμένεται να προσφέρει ένα ενιαίο και σαφές πλαίσιο που θα εφαρμόζεται σε όλους τους δήμους της χώρας, εξαλείφοντας τη μέχρι τώρα παραφιλολογία και τις διαφορετικές ερμηνείες που δημιουργούσαν προβλήματα και αδικίες. Με τη νομοθετική αυτή πρωτοβουλία, οι ένστολοι υποψήφιοι θα γνωρίζουν με ακρίβεια τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, ενώ οι δήμοι θα έχουν καθαρές οδηγίες για το ποιοι μπορούν να συμμετέχουν στις εκλογές χωρίς να παραβιάζουν τα κωλύματα.
Η απόφαση αυτή της ΚΕΔΕ και η συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της διαφάνειας και της ισότητας στην πολιτική διαδικασία, εξασφαλίζοντας ότι όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως του επαγγέλματος ή της ιδιότητάς τους, μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη δημοκρατική ζωή της χώρας με σαφήνεια και σεβασμό στους κανόνες.
Συνολικά, η ξεκάθαρη ερμηνεία του νόμου και η επικείμενη θεσμική ρύθμιση αναμένεται να διευκολύνουν τη συμμετοχή ένστολων πολιτών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δίνοντας τέλος σε παρεξηγήσεις και νομικά κενά που προέκυπταν στο παρελθόν.
