Τον «ασκό του Αιόλου» φαίνεται πως έχει ανοίξει στη Μυτιλήνη η υπόθεση των αψίδων απολύμανσης στο λιμάνι, ένα μέτρο που σχεδιάστηκε ως ασπίδα προστασίας απέναντι στον αφθώδη πυρετό, αλλά στην πράξη εξελίσσεται σε πεδίο αντιπαραθέσεων μεταξύ φορέων, εργαζομένων και επαγγελματιών.
Η εγκατάσταση των δύο αψίδων έγινε με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, υπό τον Περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη, και χρηματοδοτείται από περιφερειακούς πόρους. Πρόκειται για ένα αυτόματο σύστημα απολύμανσης οχημάτων, το οποίο λειτουργεί με αισθητήρες. Κάθε φορά που ένα όχημα διέρχεται κάτω από τις αψίδες, εκλύεται νέφος απολυμαντικού υγρού, καλύπτοντας τόσο τους τροχούς όσο και το αμάξωμα.
Η λογική του μέτρου εντάσσεται στα προληπτικά πρωτόκολλα περιορισμού της διασποράς του ιού, ιδιαίτερα σε μια περιοχή με αυξημένες μετακινήσεις από και προς την Τουρκία, όπου η νόσος θεωρείται ενδημική, αλλά και σε όλα τα αυτοκίνητα που ταξιδεύουν εκτός Λέσβου με τα πλοία της γραμμής για Πειραιά και Βόρεια Ελλάδα, καθώς πρέπει να φεύγουν μετά από απολύμανση για να μην μεταφέρουν σε άλλη περιοχή τον ιό του αφθώδη πυρετού. Μάλιστα, καθώς οι αψίδες απολυμαίνουν το εξωτερικό αμαξωμάτων αυτοκινήτων, οι τροχοί και το σασί των οχημάτων απολυμαίνεται με τη διέλευσή τους μέσα από τάφρο απολύμανσης που έχει δημιουργηθεί στο λιμάνι.
Το «μπλόκο» της διευθύντριας
Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου προσέκρουσε εξαρχής σε διοικητικά εμπόδια. Η επιμονή της διευθύντριας του Τελωνείου Μυτιλήνης να μην επιτρέψει την εγκατάσταση της μίας αψίδας εντός του περιφραγμένου χώρου μπροστά από τις τελωνειακές εγκαταστάσεις δημιούργησε ένα σύνθετο αδιέξοδο.
Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με την Περιφέρεια, υπήρχε επαρκής χώρος για την τοποθέτηση χωρίς να παρεμποδίζεται η λειτουργία του Τελωνείου, η άρνηση δεν κάμφθηκε. Το ζήτημα, μάλιστα, επιτείνεται από το γεγονός ότι κανένας τοπικός φορέας δεν απευθύνθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών για να ζητήσει παρέμβαση της πολιτικής και υπηρεσιακής ηγεσίας, ώστε να δοθεί λύση και να διευκολυνθούν οι προσπάθειες σε μια κρίσιμη συγκυρία για το νησί μας.
Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε μια άλλη λύση. Η αψίδα που αφορά τα δρομολόγια από και προς την Τουρκία τοποθετήθηκε τελικά εκτός του τελωνειακού χώρου, στην είσοδο που συνδέει το Τελωνείο με το λιμάνι έξω από την πόρτα του Τελωνείου.
«Περιοδεύων θίασος» οι αψίδες;
Ωστόσο, η επιλογή αυτού του χώρου προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς δίπλα ακριβώς στην έξοδο του Τελωνείου βρίσκονται τα γραφεία των λιμενεργατών, οι οποίοι μέσω του Σωματείου τους, προσέφυγαν στη δικαιοσύνη κατά παντός υπευθύνου, επικαλούμενοι κινδύνους για την υγεία τους από την καθημερινή εισπνοή του απολυμαντικού υγρού, το οποίο χαρακτηρίζουν χημικό και ενδεχομένως τοξικό.
Την υπόθεση ανέλαβε ο δικηγόρος Θεμιστοκλής Κεφάλας, ο οποίος δήλωσε ότι η διαδικασία – τουλάχιστον προς το παρόν – δεν θα προχωρήσει δικαστικά, καθώς υπάρχει συνεννόηση με την Περιφέρεια για μεταφορά της εγκατάστασης σε ασφαλέστερο σημείο.
Η συνεχής αναζήτηση νέων σημείων εγκατάστασης και οι μετακινήσεις των υποδομών έχουν οδηγήσει πολλούς να μιλούν για εικόνα «περιοδεύοντος θιάσου», με τις αψίδες να αλλάζουν θέση αντί να λειτουργούν σε ένα σταθερό και σωστά σχεδιασμένο πλαίσιο.
Ήδη, η Περιφέρεια βρίσκεται σε αναζήτηση νέου χώρου για τη μετεγκατάσταση της συγκεκριμένης αψίδας, ώστε να βρίσκεται εντός της λειτουργικής ζώνης του Τελωνείου – όπως απαιτεί ο αρχικός σχεδιασμός – αλλά χωρίς να δημιουργεί προβλήματα σε εργαζόμενους.
Αντιδράσεις και από τους οδηγούς ταξί
Αντίστοιχο κύμα ανησυχίας καταγράφεται και για τη δεύτερη αψίδα, η οποία έχει τοποθετηθεί στο ύψος της εισόδου του κολυμβητηρίου, εξωτερικά του λιμανιού, από όπου διέρχονται τα οχήματα πριν επιβιβαστούν στα πλοία της γραμμής. Εκεί, τα αυτοκίνητα περνούν τόσο από την αψίδα όσο και από απολυμαντική τάφρο, ώστε να καθαρίζονται οι τροχοί.
Στο ίδιο σημείο, όμως, συγκεντρώνονται καθημερινά δεκάδες ταξί που περιμένουν επιβάτες. Οι οδηγοί αναφέρουν ότι το νέφος του απολυμαντικού υγρού, ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου, φτάνει μέχρι τα σημεία όπου βρίσκονται οι ίδιοι, δημιουργώντας εύλογη ανησυχία.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ταξί Μυτιλήνης, Κώστας Νέστορας, επισημαίνει ότι οι επαγγελματίες δεν γνωρίζουν τη σύσταση των χημικών ουσιών και θεωρούν αυτονόητο ότι τέτοιου είδους εφαρμογές πρέπει να βρίσκονται μακριά από ανθρώπους. Παράλληλα, θέτουν και ζήτημα πιθανών επιπτώσεων στο χρώμα των οχημάτων.
Όπως τονίζει, οι οδηγοί δεν προτίθενται προς το παρόν να κινηθούν νομικά, αλλά ζητούν άμεση επαναχωροθέτηση της αψίδας σε σημείο που δεν θα επηρεάζει την καθημερινή τους εργασία και την υγεία τους.
Ενδεχομένως ένα τέτοιο σημείο θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πάνω πλευρά του λιμανιού, στο τέλος του κολυμβητηρίου, στο ύψος των παλιών αποθηκών της Ένωσης Συνεταιρισμών, μέσα στο λιμάνι, όπου δεν έχει πολυκοσμία. Μπορεί λοιπόν να τοποθετηθεί από αυτή την πλευρά το συγκεκριμένο πλαίσιο, για να μην ενοχλεί ανθρώπους. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι πού θα τοποθετηθεί η αψίδα του Τελωνείου, καθώς αυτή αφορά κατά κύριο λόγο τους Τούρκους πολίτες που εξέρχονται και εισέρχονται μέσα από το λιμάνι.
Το διακύβευμα για το νησί μας
Η υπόθεση αναδεικνύει με έντονο τρόπο τις αδυναμίες συντονισμού μεταξύ υπηρεσιών σε μια περίοδο κρίσης. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η ανάγκη λήψης μέτρων για την αποτροπή εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού. Από την άλλη, η εφαρμογή τους χωρίς σαφή σχεδιασμό και κοινωνική συναίνεση δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει, θυμίζοντας καταστάσεις του μακρινού παρελθόντος, όπως με το εργοστάσιο της ΔΕΗ, που αφού το «ταξίδεψαν» σε όλη τη Λέσβο για να βρουν περιοχή να το δεχθεί, τελικά κατάλαβαν ότι δεν μπορεί να γίνει νέο εργοστάσιο στην περιοχή μας και κάπως έτσι… αναβαθμίστηκε το παλιό που υπήρχε στην Επάνω Σκάλα!
Αυτό δυστυχώς το φαινόμενο επαναλαμβάνεται και με τις αψίδες, αν και το ζήτημα του Τελωνείου θα μπορούσε να είχε λυθεί με δύο παρεμβάσεις προς το Υπουργείο Οικονομικών, ώστε να υποχρεωθεί η διευθύντρια να δεχθεί την εγκατάσταση της μιας αψίδας.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι να βρεθεί μια ισορροπημένη λύση, οι αψίδες να τοποθετηθούν σε σημεία λειτουργικά και αποτελεσματικά, εντός των κρίσιμων διαδρομών εισόδου και εξόδου οχημάτων, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίζεται ότι δεν εκθέτουν εργαζόμενους και πολίτες σε πιθανούς κινδύνους.
Σε διαφορετική περίπτωση, ένα μέτρο που σχεδιάστηκε για την προστασία της δημόσιας υγείας κινδυνεύει να καταστεί ανενεργό.
