- Λίγοι κακοί κτηνοτρόφοι συνεχίζουν με επιπολαιότητα να παίζουν με τη φωτιά σε βάρος της κτηνοτροφίας της Λέσβου
- Καταγγελίες για δεκάδες κρυμμένα πρόβατα και απειλές με όπλα συνθέτουν την εικόνα νοσηρού περιβάλλοντος
Υπάρχουν εικόνες που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσαν να θεωρηθούν ειδυλλιακές. Τέσσερα μοσχάρια να περιφέρονται ελεύθερα στην Πελόπη, να κινούνται ανάμεσα στα σπίτια, στους δρόμους και στην ύπαιθρο, σαν να αποτελούν μέρος ενός τοπίου όπου άνθρωπος, ζώο και φύση συνυπάρχουν αρμονικά.
Μόνο που σήμερα, στη Λέσβο του αφθώδη πυρετού, αυτή η εικόνα μόνο ειδυλλιακή δεν είναι. Και γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν τα συγκεκριμένα ζώα βρίσκονται στην Πελόπη, στην περιοχή όπου επιβεβαιώθηκε η πρώτη εστία της νόσου στο νησί μας, στις 15 Μαρτίου. Πέντε μήνες και 10 ημέρες μετά, τέσσερα βοοειδή κυκλοφορούν ελεύθερα και κανείς, μέχρι τη στιγμή του ρεπορτάζ, δεν μπορεί να υποδείξει με βεβαιότητα τον ιδιοκτήτη τους.
Ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικό νόσημα, που προσβάλλει βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, ενώ από την πρώτη κιόλας εστία στη Λέσβο τέθηκαν σε εφαρμογή μέτρα περιορισμού, ελέγχου των μετακινήσεων και εκρίζωσης. Και όμως, η πραγματικότητα που κατέγραψε το ρεπορτάζ μας μοιάζει να βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με αυτή την ανάγκη για αυστηρή επιτήρηση.
Τα τέσσερα μοσχάρια περιφέρονται εδώ και ημέρες στην περιοχή. Δεν φέρουν ενώτια, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η άμεση ταυτοποίησή τους και να δυσκολεύεται ακόμη περισσότερο η αναζήτηση του ιδιοκτήτη τους. Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα μεγάλα ερωτήματα. Ποιος έχει στην κατοχή του αυτά τα ζώα; Από πού προέρχονται; Γιατί βρίσκονται ελεύθερα; Έχουν ελεγχθεί από κτηνίατρο; Έχουν υποβληθεί σε εργαστηριακό έλεγχο; Και, κυρίως, πώς είναι δυνατόν, πέντε μήνες μετά την έναρξη της επιζωοτίας, να υπάρχουν βοοειδή που περιφέρονται χωρίς να είναι άμεσα δυνατή η ταυτοποίησή τους;
Δεν μιλάμε για αδέσποτες γάτες ή σκύλους. Μιλάμε για βοοειδή, δηλαδή για ζώα που εντάσσονται σε μια παραγωγική αλυσίδα και υπόκεινται σε κανόνες καταγραφής, ελέγχου και μετακίνησης.
10.000 ευρώ στο δρόμο;;
Και το οικονομικό μέγεθος κάνει την υπόθεση ακόμη πιο παράδοξη. Ένα μοσχάρι αποτελεί σημαντική περιουσία για έναν κτηνοτρόφο. Με απλά λόγια, για τα τέσσερα αυτά μοσχάρια ένας κτηνοτρόφος μπορεί να εισπράξει 10.000 ευρώ, το ελάχιστο, διαθέτοντάς τα σε κρεοπωλεία, σε τιμές χονδρικής. Είναι δύσκολο, λοιπόν, να πιστέψει κανείς ότι τέσσερα ζώα τέτοιας αξίας απλώς «χάθηκαν» και κανείς δεν τα αναζητά.
Σύμφωνα με κατοίκους που απευθύνθηκαν στα Νέα της Λέσβου, τα ζώα φαίνεται να κατευθύνονται προς συγκεκριμένο ποιμνιοστάσιο της ευρύτερης περιοχής, σαν να γνωρίζουν τον χώρο. Ο κτηνοτρόφος ωστόσο, δηλώνει ότι τα συγκεκριμένα ζώα δεν είναι δικά του. Τα δικά του ζώα, όπως αναφέρει, είχαν βρεθεί θετικά στον αφθώδη πυρετό και ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Αυτό σημαίνει ότι τώρα τον λόγο πρέπει να έχουν οι αρμόδιες υπηρεσίες, ούτε οι φήμες, οι υποθέσεις και οι καταγγελίες από στόμα σε στόμα, αλλά οι υπηρεσίες.
Τα ζώα πρέπει να εντοπιστούν, να περισυλλεγούν με ασφαλή τρόπο, να ταυτοποιηθούν εφόσον αυτό είναι δυνατό και να ελεγχθούν κτηνιατρικά. Μόνο η επιστημονική και εργαστηριακή διαδικασία μπορεί να δείξει αν υπάρχει μόλυνση. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, άλλωστε, εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ ειδικό πλαίσιο επιτήρησης και μέτρων για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, ενώ έχουν εκδοθεί ειδικές οδηγίες για τις μετακινήσεις ευαίσθητων ειδών, συμπεριλαμβανομένων των βοοειδών.
Κάποιοι παίζουν κρυφτό
Το μεγαλύτερο, όμως, πρόβλημα βρίσκεται αλλού και συγκεκριμένα στη βιοασφάλεια. Γιατί αν ένα ζώο βρίσκεται ελεύθερο σε μια περιοχή όπου έχει εμφανιστεί αφθώδης πυρετός, δεν πρόκειται απλώς για μια εικόνα που ενοχλεί αισθητικά. Πρόκειται για πιθανό κρίκο μιας αλυσίδας μετάδοσης που πρέπει να κοπεί. Και αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει επιτέλους να ακουστεί δυνατά στη Λέσβο: Η βιοασφάλεια δεν μπορεί να είναι προαιρετική.
Το ίδιο το Υπουργείο έχει απευθύνει έκκληση προς τις τοπικές αρχές και τους παραγωγούς για συμμόρφωση στα μέτρα βιοασφάλειας, υπογραμμίζοντας ότι αυτά είναι απαραίτητα για τον περιορισμό και την εκρίζωση της νόσου.
Δεν μπορεί, λοιπόν, από τη μία πλευρά να θανατώνονται κοπάδια, να καταστρέφονται περιουσίες και να δοκιμάζονται οικονομικά οικογένειες κτηνοτρόφων και, από την άλλη, να επιτρέπεται εκούσια ή ακούσια η κυκλοφορία ζώων χωρίς επαρκή έλεγχο.
Κρυμμένα πρόβατα
Οι καταγγελίες κατοίκων για άλλα κοπάδια που φέρονται να είναι κρυμμένα πρέπει επίσης να διερευνηθούν από τις αρμόδιες αρχές. Αναφέρθηκε στην εφημερίδα μας ότι υπάρχει κτηνοτρόφος στην ευρύτερη περιοχή, που ενώ θανατώθηκαν τα πρόβατά του λόγω αφθώδη, σε απομακρυσμένη περιοχή, έχει άλλα ζώα τα οποία μπορεί να φτάνουν και τα 100 κεφάλια!! Και όταν ρωτήθηκε από συναδέλφους του πού τα βρήκε, απάντησε ότι όποιος πλησιάσει θα βγάλει όπλο. Δεν είναι δυνατόν η αγωνία για την εξάπλωση μιας ζωονόσου να μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης μεταξύ ανθρώπων ή σε καθεστώς φόβου για όποιον αποφασίζει να μιλήσει.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ευθύνη όλων. Της Πολιτείας να ελέγχει. Των υπηρεσιών να επιτηρούν. Των τοπικών φορέων να στηρίζουν έμπρακτα τους κτηνοτρόφους. Και των ίδιων των κτηνοτρόφων να αντιληφθούν ότι η τήρηση των μέτρων προστατεύει τη δική τους περιουσία, το δικό τους εισόδημα και το μέλλον της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
Αν το κόστος του περιορισμού των ζώων είναι δυσβάσταχτο, τότε η λύση δεν μπορεί να είναι να αφήνονται τα κοπάδια ελεύθερα. Η λύση πρέπει να είναι η ουσιαστική στήριξη των παραγωγών, μεταξύ άλλων με μέτρα που θα τους επιτρέψουν να κρατήσουν τα ζώα τους περιορισμένα και να τα τροφοδοτούν με ασφάλεια. Και μέχρι τώρα αυτό το αίτημα δεν έχει διεκδικηθεί στην πρώτη γραμμή με έμφαση και έντονο τρόπο. Να ζητηθούν δωρεάν ζωοτροφές για τους κτηνοτρόφους ως προϋπόθεση για να μπορέσουν να επιβιώσουν και να κρατήσουν τα ζώα τους μέσα στις εκμεταλλεύσεις.
Η Λέσβος έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα από τον αφθώδη πυρετό. Από τις πρώτες εβδομάδες της επιζωοτίας οι αριθμοί των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων αυξήθηκαν δραματικά και οι κτηνιατρικές υπηρεσίες κλήθηκαν να σηκώσουν ένα τεράστιο βάρος ελέγχων και επιτήρησης.
Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αφήσουμε τώρα τη βιοασφάλεια στην τύχη, καθώς τα τέσσερα μοσχάρια της Πελόπης μπορεί τελικά να αποδειχθεί ότι δεν έχουν καμία σχέση με τον αφθώδη πυρετό.
Αλλά μέχρι να το αποδείξει ο έλεγχος, δεν είναι τέσσερα αθώα ζώα που απλώς περιφέρονται στον δρόμο. Είναι τέσσερα αναπάντητα ερωτήματα σε μια περιοχή που έχει ήδη πληρώσει πολύ ακριβά την επιζωοτία. Και σε αυτή τη συγκυρία, το ερώτημα «ποιος είναι ο ιδιοκτήτης τους;» δεν είναι απλώς δημοσιογραφικό.
Ζητείται, λοιπόν, ιδιοκτήτης για τέσσερα μοσχάρια και μαζί με αυτόν ζητούνται απαντήσεις για το πόσο σοβαρά αντιμετωπίζουμε, τελικά, τη βιοασφάλεια στη Λέσβο.
