Η επόμενη ημέρα για τη λεσβιακή κτηνοτροφία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του προβληματισμού επιστημόνων και παραγωγών, καθώς η πολύμηνη μάχη με τον αφθώδη πυρετό άφησε πίσω της μεγάλες απώλειες, αλλά και μια σειρά από ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η κρίση. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, ο αριθμός των θανατωμένων ζώων φθάνει τις 55.000.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και του Παραρτήματος Αιγαίου υπογραμμίστηκε ότι η προτεραιότητα πλέον δεν είναι μόνο η πλήρης εξάλειψη της νόσου, αλλά κυρίως η ανασυγκρότηση της αιγοπροβατοτροφίας, που αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα του πρωτογενούς τομέα στη Λέσβο.
Όπως επισημάνθηκε, οι κτηνοτρόφοι πέρασαν τέσσερις ιδιαίτερα δύσκολους μήνες, με τις επιπτώσεις να είναι οικονομικές, παραγωγικές, αλλά και ψυχολογικές. Η κρίση, όπως τονίστηκε, ανέδειξε σημαντικές αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού απέναντι σε μια επιζωοτία που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεν ήταν απρόβλεπτη.
Η επόμενη ημέρα για τους παραγωγούς
Ο πρόεδρος του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. παραρτήματος Αιγαίου, Παναγιώτης Κατσαβέλλης, στην εισαγωγική του τοποθέτηση υποστήριξε ότι «αυτή τη στιγμή δοκιμαζόμαστε, βρεθήκαμε, θα μου επιτραπεί η έκφραση, ανέτοιμοι σε μία κρίση, τόσο σ΄ επίπεδο κράτους, περιφέρειας, αλλά και σε προσωπικό επίπεδο για τους κτηνιάτρους, να αντιμετωπίσουμε πρωτόγνωρα για τα δεδομένα και το ευρύτερο ελλαδικό χώρο αυτή τη μάστιγα. Θέλω να πιστεύω ότι στο τέλος θα είμαστε πολύ πιο έμπειροι, ώριμοι και θα μας γίνουν μαθήματα αυτά που τραβήξαμε, ώστε να έχουμε σχεδιάσει σωστά το αύριο, να λάβουμε μέτρα ώστε σε μία ενδεχόμενη επιζωοτία να το αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη επιτυχία και πολύ πιο ψύχραιμα».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ, Μενέλαος Γαρδικιώτης, σημείωσε ότι υπήρχαν προειδοποιήσεις για την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου αρκετό διάστημα πριν εντοπιστούν τα πρώτα κρούσματα στη Λέσβο, χωρίς όμως να ληφθούν, όπως υποστήριξε, τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.
Εστίασε την προσοχή του στο βασικό ζητούμενο που είναι, όπως τόνισε «το να σχεδιαστεί από τώρα η ανασύσταση της ζωικής παραγωγής στη Λέσβο, αλλά και να αξιοποιηθούν τα διδάγματα αυτής της κρίσης ώστε η χώρα να είναι καλύτερα προετοιμασμένη απέναντι σε αντίστοιχες απειλές».
Όπως ανέφερε, η γειτνίαση με την Τουρκία καθιστά αναπόφευκτη την ύπαρξη αυξημένου κινδύνου εμφάνισης ζωονόσων, γεγονός που απαιτεί μόνιμη ετοιμότητα και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις όταν πλέον η κατάσταση έχει ξεφύγει.
«Χάθηκαν πολύτιμες εβδομάδες»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η κριτική που ασκήθηκε για τη διαχείριση της κρίσης από την Πολιτεία. Οι εκπρόσωποι του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. υποστήριξαν ότι υπήρξε καθυστέρηση στην ενεργοποίηση των απαραίτητων μηχανισμών αντιμετώπισης, μ΄ αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος κατά τις πρώτες εβδομάδες εμφάνισης της νόσου.
Έκαναν λόγο για διάχυση ευθυνών μεταξύ κεντρικής διοίκησης και περιφέρειας, ενώ εκτίμησαν ότι το Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης θα έπρεπε να είχε ενεργοποιηθεί άμεσα, ώστε να υπάρχει ενιαία λήψη αποφάσεων και καλύτερος συντονισμός των ενεργειών.
Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, η Λέσβος ευνοήθηκε μόνο από το γεγονός ότι είναι νησί, καθώς η φυσική απομόνωση περιόρισε τη διασπορά της νόσου στην υπόλοιπη χώρα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, «εάν η ίδια κατάσταση είχε εκδηλωθεί στην ηπειρωτική Ελλάδα, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι πολύ σοβαρότερες».
Υποστελεχωμένες οι κτηνιατρικές υπηρεσίες
Κεντρικό θέμα της συνέντευξης αποτέλεσε η χρόνια υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Η κτηνίατρος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ΓΕΩΤΕΕ, Βάσω Ζαφειροπούλου, υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση των επιζωοτιών «απαιτεί επαρκές και μόνιμο προσωπικό», επισημαίνοντας ότι «σήμερα οι υπηρεσίες λειτουργούν περίπου με το 40% των οργανικών τους θέσεων».
Όπως είπε, η έλλειψη προσωπικού είχε ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει η ιχνηλάτηση των κρουσμάτων και συνολικά η διαχείριση της κρίσης, ενώ εκτίμησε ότι θα έπρεπε να είχαν αξιοποιηθεί από την πρώτη στιγμή οι δυνατότητες έκτακτων προσλήψεων κτηνιάτρων.
Επίσης στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου υποστηρίχθηκε ότι «η επιτυχής αντιμετώπιση μιας τέτοιας κρίσης προϋποθέτει στενή συνεργασία των παραγωγών με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, άμεση δήλωση ύποπτων περιστατικών και αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας». Παράλληλα, τόνισαν ότι η χώρα οφείλει να επενδύσει σε μόνιμες δομές πρόληψης, με ασκήσεις ετοιμότητας, συνεχή ενημέρωση των κτηνοτρόφων και ενίσχυση των υπηρεσιών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή απέναντι στις ζωονόσους.
