Του Γρηγόρη Δουμούζη – Θεολόγου, MSc Θεολογίας, Κοινωνιολόγου
Στο ευαγγέλιο της Κυριακής (Μτ. η΄ 28- θ΄ 1), ο Χριστός βρίσκεται στη χώρα των Γεργεσηνών. Εκεί υπάρχουν δύο δαιμονισμένοι. Ο Κύριος επέτρεψε στα δαιμόνια να εισέλθουν στους χοίρους, οι οποίοι, στη συνέχεια, έπεσαν απ’ τον γκρεμό. Οι κάτοικοι της χώρας ζήτησαν, από φόβο, να φύγει ο Χριστός από εκεί, παρά το γεγονός πως οι δαιμονισμένοι έγιναν καλά.
Χωρίς αμφιβολία, είναι περίεργο αυτό. Θεραπεύει ο Κύριος δύο ανθρώπους και οι άνθρωποι αντιδρούν. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό; Οι κάτοικοι των Γεργεσηνών παραβίαζαν το νόμο, μιας και έτρεφαν χοίρους, κάτι που απαγορευόταν. Το γεγονός πως πέθαναν οι χοίροι τους, το είδαν σαν τιμωρία του Χριστού προς αυτούς. Ταυτόχρονα, θεωρούσαν πως η παρουσία Του θα αποκάλυπτε τον λανθασμένο τρόπο ζωής τους και, γι’ αυτό, ζητούσαν ν’ απομακρυνθεί.
Υπάρχει, λοιπόν, μια «σύγκρουση»: Απ’ τη μια έχουμε τη θεραπεία δύο δαιμονισμένων και απ’ την άλλη έχουμε τον αγώνα που κάνουν οι άνθρωποι να μην ξεβολευτούν και αλλάξουν τρόπο ζωής. Βρισκόμαστε πάντοτε σε μια εσωτερική σύγκρουση. Η μεγαλύτερη σύγκρουση γίνεται όταν ο Θεός δίνει τα «δώρα» Του και εμείς νιώθουμε την υποχρέωση ν’ αλλάξουμε στάση ζωής. Δεν ξέρουμε τι να επιλέξουμε: Τα «δώρα» του Θεού και, άρα, τον ίδιο το Θεό, ή να μείνουμε στη ζωή που έχουμε επιλέξει;
Εμείς θέλουμε και τα δύο. Αυτό, όμως, δεν γίνεται. Δεν μπορεί να υπάρχει το «σκοτάδι» με το «φως». «Γευόμαστε» τη χάρη του Θεού, αλλά μας γλυκαίνει και η αμαρτία, γιατί είμαστε ανώριμοι. Επειδή δεν έχουμε κάνει ένα «ξεκαθάρισμα» εσωτερικό για το πού θα πορευτούμε, ζούμε μετέωροι και όχι αληθινά. Η στάση των Γεργεσηνών και η ευεργεσία του Κυρίου δείχνουν κάτι: Όλα μας τα δίνει ο Χριστός, αλλά με το στανιό και το ζόρι δεν γίνεται δουλειά. Χρειάζεται και η κατάθεση της ελευθερίας μας.
Αυτός είναι ο Χριστός: Τον καλούμε και έρχεται, Τον διώχνουμε και φεύγει. Είναι η άκρα ευγένεια, αλλά και η άκρα ελευθερία. Χρειάζεται πρώτα να ωριμάσουμε μέσα μας, ώστε να διαπιστώσουμε τι θέλουμε και τι ποθούμε στη ζωή μας. Ποια είναι η «ωρίμανση» του ανθρώπου; Η «μετάνοια» και η «ταπείνωση». Εάν οι Γεργεσηνοί είχαν μετάνοια, δεν θα φοβούνταν την τιμωρία του Κυρίου. Γιατί; Γιατί η μετάνοια είναι το ξεπέρασμα της τιμωρίας και του φόβου. Εάν οι Γεργεσηνοί ήταν ώριμοι και δεκτικοί της χάριτος του Θεού, θα είχαν άλλη στάση ζωής. Άρα, ποιο είναι και το δικό μας πρόβλημα; Η «αμετανοησία» μας. Δηλαδή, το γεγονός πως δεν ξεκαθαρίσαμε πού είναι η χαρά μας, πού είναι η ζωή και το νόημα. Αντιθέτως, είμαστε «κλεισμένοι» στις βεβαιότητές μας.
Μάλιστα, θα δούμε πως όταν φτάσει η στιγμή να αποκαλυφθεί η «γύμνια» μας και η αλήθεια μας, τι κάνουμε; Αμυνόμαστε και αντιδρούμε. Ποια είναι η «άμυνά» μας; Να προσβάλουμε αυτόν που μας αποκάλυψε την αλήθεια. Θέλουμε ποιμένες, φίλους και συγγενείς που μας λένε ψέματα και μας αφήνουν σ’ αυτή την εσωτερική ακαταστασία. Δυστυχώς, όταν η παρουσία ενός ανθρώπου αποκαλύπτει την αλήθεια μας και την πραγματική μας κατάσταση, αυτός ο άνθρωπος κινδυνεύει να γίνει «εχθρός» των ανθρώπων. Όχι γιατί το θέλει, αλλά γιατί ο άνθρωπος δεν αντέχει το φως, την αλήθεια και, κυρίως, δεν αντέχει την ευθύνη ν’ αποφασίσει: Τη χάρη του Θεού ή τη συνέχιση του σκότους και της σύγχυσης;
Πώς μπορούμε να διαπιστώσουμε τον ώριμο άνθρωπο; Είναι αυτός που δεν αντιδράει στους λόγους που ακούει, οι οποίοι μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με τη ζωή που έχει επιλέξει να ζει. Όσο περνάνε τα χρόνια, εμείς οι άνθρωποι συνηθίζουμε μ’ ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Δεν φεύγουμε απ’ αυτόν τον τρόπο εύκολα. Αυτή είναι η «παγίδα»: Να περνάει ο χρόνος χωρίς επίγνωση και μετάνοια. Αυτό μας «σκληραίνει» και αντιδρούμε. Λέμε: «Εγώ έχω φτιάξει τη ζωή μου. Αυτούς τους ανθρώπους θέλω κοντά μου». Ποιους θέλουμε; Αυτούς που μας λένε: «Μπράβο. Να είσαι όπως είσαι». Άνθρωποι που μας ξεβολεύουν, όπως ο Χριστός, δεν τους αντέχουμε.
Η μεγαλύτερη απάτη είναι η φράση «να είσαι ο εαυτός σου». Ο Χριστός λέει: «Να βγεις απ’ τον εαυτό σου». Οι άνθρωποι που μας φέρνουν προ των ευθυνών μας και αποκαλύπτουν την αλήθεια μας, μας είναι δυσάρεστοι. Επομένως, ο Χριστός κρούει την «πόρτα» της ψυχής μας, αλλά εμείς οφείλουμε ν’ ανοίξουμε. Δεν έρχεται με βίαιο τρόπο ν’ ανοίξει. Όποιος προσπαθεί με βίαιο τρόπο ν’ αλλάξει τον άνθρωπο, δεν πετυχαίνει τίποτα. Ο Κύριος τι κάνει; Και ευεργετεί και κρούει διακριτικά την «πόρτα» της ψυχής μας, περιμένοντας εμείς να Του ανοίξουμε. Αυτό, λοιπόν, είναι το πρόβλημά μας. Αν αντιδρούμε στο άκουσμα ενός λόγου αληθείας, πιθανότατα, κάποια δυσκολία υπάρχει μέσα μας.
Ο άνθρωπος που ζει με μετάνοια, που σημαίνει παίρνω στα σοβαρά τη ζωή μου, είναι πάντα «ανοιχτός» και έχει την ικανότητα ν’ ακούει. Σίγουρα, ως άνθρωποι έχουμε κάποιες βεβαιότητες. Όμως, καλό είναι να έχουμε και δεύτερες σκέψεις και να λέμε: «Για κάτσε. Πού πάω;». Είναι πολύ δημιουργικό συνεχώς ν’ αλλάζουμε. Να μην είμαστε στατικοί. Οι χριστιανοί έχουμε «χρέος» συνεχώς να εξελισσόμαστε μέσα στη χάρη του Θεού.
