Της Ευτυχίας Λέκκα
Πόσες φορές έχουμε πει σε μια γυναίκα:
-«Μπορείς να τα καταφέρεις».
-«Μπορείς να διεκδικήσεις».
-«Μπορείς να γίνεις ό,τι θέλεις».
Και πράγματι, μπορεί.
Όμως, αρκεί αυτό;
Η ενθάρρυνση έχει αξία. Μπορεί να δώσει κουράγιο και να βοηθήσει μια γυναίκα να κάνει ένα βήμα που μέχρι χθες φοβόταν. Όμως η ενδυνάμωση δεν μπορεί να περιορίζεται σε λόγια και μηνύματα αυτοπεποίθησης.
Γιατί μια γυναίκα μπορεί να έχει ικανότητες, γνώσεις, όνειρα και θέληση και παρ’ όλα αυτά να μην αισθάνεται αρκετά δυνατή για να διεκδικήσει τη θέση που της αξίζει.
Μπορεί να διστάζει να μιλήσει σε μια επαγγελματική συνάντηση. Να φοβάται να ζητήσει μια καλύτερη θέση εργασίας ή μια αύξηση. Να δυσκολεύεται να παρουσιάσει τον εαυτό της και τις ικανότητές της.
Να μην ξέρει πώς να διαχειριστεί τα οικονομικά της ή πώς να οργανώσει τα επόμενα βήματά της.
Μπορεί να αναλαμβάνει συνεχώς ευθύνες για τους άλλους και να αισθάνεται ενοχές όταν προσπαθεί να θέσει όρια.
Μπορεί να γνωρίζει ότι έχει δικαίωμα να πει «όχι» και, παρ’ όλα αυτά, να δυσκολεύεται να το κάνει.
Και τότε γεννιέται ένα ερώτημα:
Τι χρειάζεται πραγματικά μια γυναίκα για να αισθανθεί δυνατή;
Ίσως όχι άλλη μία υπενθύμιση ότι «είναι δυνατή».
Ίσως χρειάζεται εργαλεία.
Χρειάζεται γνώση, ενημέρωση, εκπαίδευση και ευκαιρίες να αναπτύξει δεξιότητες και αυτοπεποίθηση μέσα από την πράξη.
Γιατί η αυτοπεποίθηση δεν δημιουργείται πάντα επειδή κάποιος μας είπε ότι μπορούμε.
Πολλές φορές δημιουργείται όταν μαθαίνουμε πώς να μπορούμε.
Όταν μαθαίνουμε να επικοινωνούμε αποτελεσματικά, να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας, να διαχειριζόμαστε τα οικονομικά μας και να αξιοποιούμε την τεχνολογία. Όταν αποκτούμε εργαλεία για να θέτουμε όρια, να παίρνουμε αποφάσεις και να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες.
Αυτό είναι για μένα ένα σημαντικό κομμάτι της ενδυνάμωσης.
Μια ημερίδα για τα δικαιώματα των γυναικών και την πρόληψη της έμφυλης βίας μπορεί να δώσει σε μια γυναίκα πληροφορίες που ίσως δεν γνώριζε.
Ένα σεμινάριο προσωπικής ενδυνάμωσης μπορεί να τη βοηθήσει να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της, να αναγνωρίσει τις δυνατότητές της και να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή της.
Μια δράση για τον οικονομικό αλφαβητισμό μπορεί να της δώσει πρακτικές γνώσεις που θα συμβάλουν στην οικονομική της ανεξαρτησία.
Ένα εργαστήριο επικοινωνίας μπορεί να τη βοηθήσει να εκφράζει τη γνώμη της με μεγαλύτερη σαφήνεια και σιγουριά.
Μια εκπαίδευση στις ψηφιακές δεξιότητες ή στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ανοίξει νέες επαγγελματικές δυνατότητες και να τη βοηθήσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός κόσμου που αλλάζει διαρκώς.
Μπορεί όλα αυτά να μοιάζουν μικρά.
Μπορεί να είναι μία ημερίδα, ένα σεμινάριο, ένα εργαστήριο ή μια συζήτηση.
Όμως δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πάντα τι σημαίνει μια τέτοια εμπειρία για τη γυναίκα που βρίσκεται απέναντί μας.
Για κάποια μπορεί να είναι απλώς μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση.
Για κάποια άλλη, μπορεί να είναι η πρώτη φορά που θα δει διαφορετικά τον εαυτό της.
Μπορεί να είναι η πληροφορία που χρειαζόταν για να διεκδικήσει ένα δικαίωμά της.
Μπορεί να είναι η δεξιότητα που θα της δώσει το θάρρος να αλλάξει επαγγελματική πορεία.
Μπορεί να καταλάβει ότι δεν χρειάζεται να απολογείται κάθε φορά που βάζει ένα όριο.
Και μπορεί να είναι η αρχή μιας μεγάλης αλλαγής.
Γι’ αυτό η γυναικεία ενδυνάμωση δεν πρέπει να είναι μια περιστασιακή δράση ή ένα σύνθημα που θυμόμαστε μόνο σε επετειακές ημέρες.
Η ενδυνάμωση χρειάζεται συνέχεια.
Χρειάζεται σταθερές ευκαιρίες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων για τις γυναίκες, σε κάθε ηλικία.
Και εδώ έρχεται η ευθύνη της κοινωνίας.
Οι Δήμοι, οι τοπικές αρχές, οι σύλλογοι, οι οργανώσεις και οι επαγγελματικοί και εκπαιδευτικοί φορείς μπορούν να δημιουργούν χώρους όπου οι γυναίκες θα έχουν δωρεάν και ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, στην ενημέρωση, στην εκπαίδευση και σε πρακτικά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιήσουν στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή.
Γιατί η ενδυνάμωση έχει μεγαλύτερη αξία όταν η γνώση είναι προσβάσιμη σε όλες τις γυναίκες, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση.
Γιατί δεν αρκεί να ζητάμε από τις γυναίκες να συμμετέχουν περισσότερο, αν δεν τους δίνουμε τις ευκαιρίες και τα εφόδια για να το κάνουν.
Δεν αρκεί να τους λέμε να διεκδικούν, αν δεν τους έχουμε δείξει πώς.
Και ίσως εδώ βρίσκεται η ουσία της γυναικείας ενδυνάμωσης:
Δεν είναι να δημιουργήσουμε «δυνατές γυναίκες» επειδή θεωρούμε ότι πρέπει να αντέχουν τα πάντα.
Είναι να δημιουργήσουμε γυναίκες που γνωρίζουν την αξία τους, γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, έχουν πρόσβαση στη γνώση και αισθάνονται ότι έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν τη ζωή που επιθυμούν.
Ως γυναίκα, θέλω μια κοινωνία που δεν θα ζητά από τις γυναίκες να είναι δυνατές.
Θέλω μια κοινωνία που θα τους δίνει τα εργαλεία για να αναγνωρίζουν τη δύναμή τους, να την καλλιεργούν και να τη διεκδικούν.
Η γυναικεία ενδυνάμωση δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις γυναίκες.
Αφορά τις οικογένειές τους, την εργασία τους, την κοινότητά τους και ολόκληρη την κοινωνία.
Μια γυναίκα που αποκτά νέες δεξιότητες μπορεί να ανοίξει έναν νέο επαγγελματικό δρόμο.
Και μια γυναίκα που μαθαίνει να αναγνωρίζει την αξία της μπορεί να πάψει να ζητά άδεια για να υπάρξει, να εκφραστεί και να διεκδικήσει.
Καμία γυναίκα δεν είναι μόνη.
Κάθε γυναίκα αξίζει να είναι ορατή, να ακούγεται και να γίνεται σεβαστή.
Και ίσως τελικά δεν χρειάζεται να της πούμε:
«Μπορείς».
Χρειάζεται να είμαστε εκεί και να της πούμε:
«Μπορείς. Και θα σου δώσουμε τα εργαλεία για να το κάνεις».
Γιατί όταν μια γυναίκα δυναμώνει, δεν δυναμώνει μόνο η ίδια.
Δυναμώνει και η κοινωνία γύρω της.
