του Δρ. Γιάννη Σουβατζή*
Θα ήταν υπερβολικό εάν κάποιος υποστήριζε ότι αυτή η γενική ανακατωσούρα και η χαώδης κατάσταση που επικρατεί επί των ημερών μας και που προέρχεται από διάφορες κατευθύνσεις, αποτελεί πρωτόγνωρο φαινόμενο που δεν συναντάται συχνά και φυσικά δεν μας εκπλήσσει σε περιεχόμενο, στόχο και σκοπό.
Η οικονομική και εμπορική ασυδοσία στις μέρες μας συναγωνίζεται την πολιτική ασυνεννοησία και τον κοινωνικό εμπαιγμό. Η τεχνολογία στην υπηρεσία της απάτης και της οικονομικής παρανομίας εντός της κοινωνίας ωφελεί τους εμπορικά ραδιούργους και τους εμπλεκόμενους συνωμότες τους αφού ζημιώνει το Δημόσιο και κατ’ επέκταση τους πολίτες της χώρας.
Η παρανομία στις εκδοχές της
Τα σενάρια απάτης που εκτυλίσσονται στο οικονομικό και εμπορικό περιβάλλον αυτή την φορά ξεπέρασαν κάθε προσδοκία, αφήνοντας μια μεγάλη πικρία αλλά προέβαλλαν μια μεγάλη αλήθεια ότι δυστυχώς υπάρχουν πολλοί υπεύθυνοι, κατ’ επίφαση ανεύθυνοι, πολλοί επιτήδειοι, ένα σωρό απατεώνες και παντού καταχραστές σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Η κατάσταση όμως αυτή συνοδεύεται από μια κωλυσιεργία, μια έλλειψη παντελούς προληπτικής, προορατικής, και προνοητικής δράσης έναντι των ραδιούργων επιχειρηματιών καθώς και των πράξεών τους που ενεργούν εις βάρος όλων μας καθώς και έναντι της πολιτείας.
Οι οικονομικά επιτήδειοι, οι ραδιούργοι των διαχειριστικών συστημάτων και της τεχνολογίας της πληροφορίας, ανενόχλητοι δρουν μεθοδικά, αποτελεσματικά προς το δικό τους όφελος και εις βάρος του Δημοσίου, αλλά και των πολιτών.
Τα συστημικά τερτίπια
Δυστυχώς, οι φορολογικές ατασθαλίες, η δημιουργική λογιστική, τα πληροφοριακά συστήματα και η τεχνητή νοημοσύνη εντάσσονται στην υπηρεσία των επιτηδείων, ελλείψει αποτελεσματικού αντίδοτου και γρήγορου εντοπισμού των παράνομων πράξεων.
Με παράνομες ενέργειες και δραστηριότητες, συνωμοσίες σε δημόσιο διαχειριστικό επίπεδο επιτήδειοι δρουν επί μακρόν ανενόχλητοι και είτε ξεφεύγουν της «τσιμπίδας του νόμου», είτε αποκαλύπτονται και συλλαμβάνονται τυχαίως και κατόπιν υπόδειξης κάποιου καταδυναστευομένου ατόμου που δεν αντέχει πλέον την αδικία, την εκμετάλλευση και τον εμπαιγμό.
Pizza προζύμι και χαρτοσακουλάκι ευρώ
Ποιος το περίμενε ότι οι φαινομενικά «αθώες πιτσαρίες» και οι φούρνοι, των «έξυπνων αρτοποιών» με την βοήθεια της τεχνολογίας θα αποτελούσαν μέρος μιας μεγάλης απάτης εις βάρος του Δημοσίου και κατ’ επέκταση των ίδιων των πολιτών, αφού τα διαφυγόντα κεφάλαια της φορολόγησης δεν θα ήταν διαθέσιμα για κοινωνικό έργο και όφελος.
Ποιοι όμως είναι υπεύθυνοι για τέτοιου είδους φορολογικές ατασθαλίες, καθυστερημένους ελέγχους, αδιευκρίνιστη ανοχή και κωλυσιεργία στην διερεύνηση αξιόποινων και παράνομων πράξεων;
Ολιγωρία – κωλυσιεργία
Θεωρώ ότι μερικές φορές το κράτος ολιγωρεί είτε διότι προσπαθεί να τεκμηριώσει την παρανομία τέτοιων αδικημάτων με αδιάσειστα στοιχεία ή μερικές φορές παρεμποδίζεται ένεκα συνωμοτικών συμπεριφορών μερικών εκ των έσωθεν παραστρατημένων ατόμων.
Η κωλυσιεργία όμως της κρατικής εμπλοκής και εποπτείας ακραίων εμπορικών δραστηριοτήτων και πρωτοφανών επιχειρηματικών επιδόσεων, χρήζει πάντοτε διερεύνησης προς όφελος του κράτους, των εργαζόμενων αλλά και του ίδιου του κλάδου που δραστηριοποιείται η ιλιγγιωδώς αναπτυσσόμενη εταιρεία.
Η διαχειριστική εποπτεία
Στην καλή λειτουργία της αγοράς και του κλάδου, η συντηρητική και σοβαρή εποπτεία της πολιτείας των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων αποτελεί μηχανισμό σταθερότητας αλλά και κριτήριο διατήρησης υγιούς ανταγωνισμού.
Η συμπεριφορά των επιχειρήσεων του κλάδου προσδιορίζει την αναπτυξιακή του πορεία καθώς και την κερδοφορία του. Παράγοντες, όπως η παρουσία των υποκατάστατων προϊόντων και υπηρεσιών του κλάδου, η επιρροή των προμηθευτών στον κλάδο, η αγοραστική πρόθεση, ο βαθμός συμμετοχής και ανταπόκρισης των καταναλωτών στα προϊόντα του κλάδου, η ένταση του ανταγωνισμού εντός των συμμετεχουσών επιχειρήσεων και η πρόθεση νέων εταιρειών να εισέλθουν στον κλάδο αποτελούν παράγοντες αξιολόγησης της ελκυστικότητας και της κερδοφορίας αλλά και αντικείμενο ελέγχου και εποπτείας.
Οι πιτσαρίες, οι φούρνοι και τα άρτο-ζαχαροπλαστεία αυξήθηκαν στην Ελλάδα με μεγάλη ταχύτητα. Αυτή η υπέρ-συγκέντρωση των επιχειρήσεων στους δυο αυτούς κλάδους μόνο τυχαία δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί.
Ως εκ τούτου μια ενδελεχή διερεύνηση του κάθε κλάδου καθώς και των συμμετεχουσών αλλά και νεοεισελθεισών εταιρειών θα ήταν αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία του κλάδου, των διακυμάνσεών του αλλά και των νομικών απαιτήσεων και φορολογικών υποχρεώσεων των δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων σε αυτό.
Νοσηρή επιχειρηματικότητα
Η επιχειρηματικότητα είναι αναγκαία, αλλά όταν μέρος της πρακτικής της επιβαρύνει την κοινωνία τότε αποτελεί επιζήμια και παράνομη πράξη. Ο κλάδος της Pizza και αρτοποιίας σείεται εκ θεμελίων για διαφορετικούς λόγους στους δυο κλάδους.
Η αγορά της Pizza επί των ημερών μας διαγράφει μια μείωση κερδών λόγω της εκτίναξης του κόστους των πρώτων υλών και του κόστους της ενέργειας που απορροφά τα περιθώρια κέρδους. Η εμφάνιση των υπηρεσιών Delivery και των Food Platforms (e-Food, Wolt) προσθέτει ένα επιπλέον κόστος στην εξίσωση. Ως εκ τούτου οι Pizza αλυσίδες προσπαθούν να ενισχύσουν τα δικά τους κανάλια διανομής για να αποφύγουν τις υψηλές προμήθειες των πλατφορμών με πλήθος άλλων μεσών για την διατήρηση της κερδοφορίας τους.
Pizza και ελληνική αγορά
Συνοπτικά, ο κλάδος της πίτσας στην Ελλάδα αποτιμάται περίπου στα 350 εκατομμύρια ευρώ και αποτελεί έναν ιδιαίτερο κλάδο επιχειρηματικής δραστηριότητας με έντονο ανταγωνισμό. Οι τιμές κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδα αφού οι καταναλωτές αναζητούν επιλογές προσφορών.
Η Domino’s Pizza αποτελεί έναν από τους κύριους ανταγωνιστές του κλάδου με πάνω από 53 καταστήματα και κύκλο εργασιών περίπου στα €29 εκατομμύρια με σχετικά καλή κερδοφορία. Η L’artigiano συγκαταλέγεται στους σοβαρούς ανταγωνιστές του κλάδου εστιάζοντας στην premium/italian-style pizza, με σημαντική άνοδο τα τελευταία έτη. Ακολουθεί η Roma Pizza με ένα σημαντικό μερίδιο στην αγορά. Τέλος, η Pizza Fan θεωρείται ο ηγέτης της αγοράς για περισσότερο από τρεις δεκαετίες, με περίπου 100 καταστήματα. Ο κύκλος εργασιών το 2025 ανήλθε σε ύψος 60 εκατ. ευρώ.
Η ίδια και χειρότερη κατάσταση από πλευράς κόστους κυριαρχεί στην αγορά των αρτοσκευασμάτων με τους επιχειρηματίες να προσπαθούν να βρουν λύσεις επιβίωσης. Δυστυχώς όμως μερικοί επιχειρηματίες χρησιμοποιούν τις κλαδικές αγορές και τις επιχειρήσεις τους ως προκάλυμμα παράνομων πράξεων.
Η ευθύνη της πολιτείας
Η ευθύνη της πολιτείας όμως είναι μεγάλη όταν κωλυσιεργεί ή μένει απαθής στην εμφάνιση «ακραίων και ασυνήθιστων επιδόσεων ή πρωτοφανών ρυθμών ανάπτυξης» συγκεκριμένων επιχειρήσεων και περιπτώσεων.
Η επιχειρηματική ανάπτυξη και κερδοφορία πραγματοποιείται μόνο διαμέσου μιας φυσιολογικής πορείας, μακριά από εξάρσεις και αστρονομικά άλματα. Η κερδοφορία είναι νόμιμη όταν δημιουργείται με διαχειριστική ακρίβεια και ηθική.
Ο έλεγχος ωφελεί και δεν βλάπτει κανέναν τομέα! Μερικές φορές όμως η πολιτεία και οι κρατικοί μηχανισμοί κωλυσιεργούν.
*Δρ. Γιάννης Σουβατζής PhD
Καθηγητής / Business Executive
Brand Marketing & Corporate Identity Expert,
PhD in Brand Marketing & Corporate Identity,
MBA in Operations Management,
MSc. in Marketing,
M.A. in Management,
Β. Α. Economics / Finance
