Σε μια ιδιαίτερα ζεστή και συγκινητική εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τετάρτη στο βιβλιοπωλείο Φωτίου, στην οδό Αεροπόρου Γιανναρέλλη 3 στη Μυτιλήνη, η Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών άνοιξε ένα παράθυρο στο παρελθόν του νησιού μας, παρουσιάζοντας ένα σπάνιο φωτογραφικό αρχείο του αείμνηστου δασκάλου Γιάννη Αναγνώστου.
Μέσα από δεκάδες έγχρωμα σλάιντς, που ο ίδιος ο εκπαιδευτικός είχε διαφυλάξει με φροντίδα, ξεδιπλώθηκαν εικόνες της παλιάς Μυτιλήνης, της Γέρας και των Μιστεγνών, από τη δεκαετία του 1960 και έπειτα. Πρόκειται για ένα υλικό ανεκτίμητης ιστορικής και λαογραφικής αξίας, καθώς καταγράφει τοπία, γειτονιές, ανθρώπους και στιγμές μιας Λέσβου που σε μεγάλο βαθμό έχει πλέον αλλάξει ή χαθεί.
Η εκδήλωση, με τίτλο «Ανακαλύπτοντας τη Μυτιλήνη με τον φωτογραφικό φακό του αείμνηστου δασκάλου Γιάννη Αναγνώστου», οργανώθηκε από την Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών. Την παρουσίαση του υλικού ανέλαβε ο γιος του δημιουργού του αρχείου, Στρατής Αναγνώστου, πρόεδρος της Εταιρείας, ο οποίος συνόδευσε την προβολή με επεξηγήσεις, ιστορικές αναφορές και προσωπικές μαρτυρίες, φωτίζοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκαν οι φωτογραφίες.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η ανταπόκριση του κοινού. Ο χώρος του βιβλιοπωλείου γέμισε ασφυκτικά από νωρίς, με αρκετούς παρευρισκόμενους να παρακολουθούν όρθιοι. Για τις ανάγκες της βραδιάς χρησιμοποιήθηκε ακόμη και παραδοσιακός προβολέας διαφανειών, προσδίδοντας στην παρουσίαση μια αίσθηση αυθεντικότητας και νοσταλγίας που ταίριαζε απόλυτα με το περιεχόμενό της.
Ωστόσο, η εκδήλωση δεν περιορίστηκε σε μια απλή προβολή φωτογραφιών. Εξελίχθηκε σε μια ζωντανή αφήγηση, καθώς οι παρευρισκόμενοι συμμετείχαν ενεργά, αναγνωρίζοντας πρόσωπα και τοποθεσίες, καταθέτοντας δικές τους αναμνήσεις και συμπληρώνοντας πολύτιμες πληροφορίες για περιοχές και χωριά του νησιού μας. Με αυτόν τον τρόπο, οι εικόνες λειτούργησαν ως αφορμή για έναν γόνιμο διάλογο ανάμεσα στις γενιές και ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν της Λέσβου.
Το αμείωτο ενδιαφέρον που διατηρήθηκε μέχρι το τέλος της βραδιάς ανέδειξε όχι μόνο τη σημασία του φωτογραφικού αρχείου του Γιάννη Αναγνώστου, αλλά και τη βαθιά ανάγκη της τοπικής κοινωνίας να ξανασυναντήσει το παρελθόν της. Ίσως γι’ αυτό πολλοί από τους παρευρισκόμενους εξέφρασαν την επιθυμία να επαναληφθεί η παρουσίαση σε μεγαλύτερο χώρο, ώστε να δοθεί η δυνατότητα σε ακόμη περισσότερους πολίτες να γνωρίσουν αυτό το πολύτιμο τεκμήριο της νεότερης ιστορίας του τόπου.
Σε μια εποχή όπου η εικόνα παράγεται και καταναλώνεται με πρωτοφανή ταχύτητα, το αρχείο του Γιάννη Αναγνώστου υπενθυμίζει τη δύναμη της φωτογραφίας που φέρνει το παρελθόν στο παρόν και αυτή ακριβώς η δύναμη ήταν που έκανε τη βραδιά της περασμένης Τετάρτης να ξεχωρίσει ως ένα μικρό, αλλά ουσιαστικό, πολιτιστικό γεγονός για τη Μυτιλήνη.
