Με ιδιαίτερη επιτυχία και μεγάλη προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο Μουσείο Teriade στη Μυτιλήνη, τα εγκαίνια της έκθεσης για τον Αντώνη Πρωτοπάτση, ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του, καθώς και η εκδήλωση αφιερωμένη στην πολύπλευρη προσωπικότητα του σημαντικού Λέσβιου δημιουργού. Η διοργάνωση αποτέλεσε καρπό της συνεργασίας του Μουσείου Teriade, των Φίλων Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας και του Τμήματος Λέσβου των Γενικών Αρχείων του Κράτους.
Ανοίγοντας την εκδήλωση, ο Χρήστος Χατζηλίας υπογράμμισε ότι το αφιέρωμα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά την απαρχή μιας ευρύτερης προσπάθειας για τη συστηματική ανάδειξη και προβολή του έργου του Αντώνη Πρωτοπάτση. Τόνισε ότι στόχος είναι να ακολουθήσουν νέες εκδόσεις, επιστημονικές μελέτες και πολιτιστικές δράσεις, με τελικό σκοπό τη δημιουργία μόνιμης έκθεσης αφιερωμένης στον σπουδαίο καλλιτέχνη.
Στον ιδιαίτερα όμορφο εξωτερικό χώρο του Μουσείου, τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η προϊσταμένη του Τμήματος Λέσβου των Γενικών Αρχείων του Κράτους, Άννα Λιγνού, ενώ διακεκριμένοι ομιλητές ανέδειξαν τις διαφορετικές πτυχές της δημιουργικής και αγωνιστικής πορείας του Πρωτοπάτση.
Ο διευθυντής του Μουσείου Teriade, Κώστας Μανιατόπουλος, προσέγγισε το εικαστικό έργο του τιμώμενου δημιουργού, επισημαίνοντας τη διαρκή προσπάθειά του να συνδέσει τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση με τη λαϊκή παράδοση και τον πολιτισμό του τόπου του. Τόνισε, μάλιστα, ότι ο Πρωτοπάτσης αξίζει να αποκτήσει μόνιμη παρουσία σε ένα λεσβιακό μουσείο, ώστε το έργο του να γίνει προσιτό στις επόμενες γενιές.
Η Δρ. Νίκη Ταστάνη παρουσίασε το λαογραφικό και λογοτεχνικό έργο του, φωτίζοντας άγνωστες πλευρές της ζωής και των οραμάτων του. Υπογράμμισε ότι η επιστημονική μελέτη της προσωπικότητάς του παραμένει απαιτητική, καθώς σημαντικό μέρος του αρχείου του βρίσκεται ακόμη διάσπαρτο σε ιδιωτικές συλλογές ή παραμένει ανέκδοτο. Μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν, σκιαγράφησε έναν δημιουργό με βαθιά μόρφωση, έντονη προσωπικότητα και αδιαπραγμάτευτη πίστη στις ιδέες του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ομιλία του συγγραφέα Γιώργου Γαλέτσα, ο οποίος ανέδειξε τον Πρωτοπάτση ως αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης. Μέσα από ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκε ο πρωταγωνιστικός του ρόλος στις πρώτες μυστικές συναντήσεις για τη συγκρότηση του ΕΑΜ Λέσβου κατά τη γερμανική Κατοχή, αποδεικνύοντας ότι η προσφορά του δεν περιορίστηκε στην τέχνη, αλλά επεκτάθηκε στους κοινωνικούς και εθνικούς αγώνες της εποχής.
Παράλληλα με τις ομιλίες προβάλλονταν φωτογραφίες, χειρόγραφα, σκίτσα και σπάνιο αρχειακό υλικό, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής και της δημιουργικής διαδρομής του καλλιτέχνη.
Ο Αντώνης Πρωτοπάτσης (1897-1947) υπήρξε ζωγράφος, σκιτσογράφος, λογοτέχνης, λαογράφος, μεταφραστής και άνθρωπος με έντονη κοινωνική δράση. Από τη Μυτιλήνη έως το Παρίσι, την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα, ανέπτυξε μια σπουδαία καλλιτεχνική πορεία, συνεργάστηκε με εφημερίδες και περιοδικά, πραγματοποίησε σημαντικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό και άφησε πίσω του ένα έργο που συνδυάζει την αισθητική δημιουργία με την ιστορική μνήμη και τη λαϊκή παράδοση.
Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 31 Αυγούστου 2026, στις ώρες λειτουργίας του Μουσείου Teriade, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία γνωριμίας με έναν από τους σημαντικότερους, αλλά λιγότερο προβεβλημένους δημιουργούς της Λέσβου και της νεότερης ελληνικής τέχνης.
