Καθηγητής Καρδιολογίας και Υπεύθυνος του Ιατρείου δομικών καρδιοπαθειών και Καρδιο-ογκολογίας, στην Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Ιπποκράτειου νοσοκομείου, αύριο το πρωί για πρώτη φορά θα συνεργαστεί στο Βοστάνειο με τον Καρδιολόγο, Αναστάσιο Μίλκα, στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο. Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας εκ των κορυφαίων καρδιολόγων της χώρας μας, ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Τούτουζας συνεχίζει τη βαριά κληρονομιά που άφησε για την καρδιολογία στη χώρα μας ο πατέρας του, ο αείμνηστος Καθηγητής Παύλος Τούτουζας, που θεμελίωσε στην Ελλάδα την επεμβατική καρδιολογία και συνέβαλε καθοριστικά μέσα από την ίδρυση – σταθμό του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας για την πρόληψη.
Με αφορμή την έλευση και τη συνεργασία του αύριο στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο, ο κ. Τούτουζας παραχώρησε συνέντευξη στα “Νέα της Λέσβου” τιμώντας για δεύτερη φορά την εφημερίδα μας, καθώς είχε δώσει συνέντευξη και το 2022 όταν βρέθηκε και πάλι στη Μυτιλήνη για το Αιγαιοπελαγίτικο περιφερειακό Καρδιολογικό Συνέδριο.
Με τον κ. Τούτουζα συζητάμε τις δυνατότητες ανάπτυξης του Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου του νοσοκομείου Μυτιλήνης, ενώ αναφερόμαστε και σε θέματα καρδιολογικού ενδιαφέροντος. Οι απαντήσεις του Καθηγητή είναι πολύτιμες για τους αναγνώστες μας ως προς την ενημέρωσή τους.
Στη συνέντευξη ΔΕΝ αναφερόμαστε παρά μόνο επιγραμματικά στην επέμβαση που θα γίνει αύριο στο Αιμοδυναμικό, σεβόμενοι το γεγονός ότι θα γίνουν δηλώσεις μετά την έξοδο των ιατρών από το Αιμοδυναμικό Εργαστήριο.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗ ΣΑΜΙΩΤΗ
-Κύριε Τούτουζα, έχετε έρθει στη Μυτιλήνη για το Καρδιολογικό Συνέδριο το 2022, όπου ήσασταν ομιλητής. Τώρα η παρουσία σας τιμά για δεύτερη φορά τον τόπο μας και μάλιστα αυτή τη φορά έρχεστε για να επιτελέσετε ιατρικό έργο στο νοσοκομείο της ακριτικής περιοχής μας.
«Καλησπέρα και σας ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία τόσο στο νησί της Λέσβου όσο και στην εφημερίδα σας. Η Λέσβος αποτελεί το τρίτο μεγαλύτερο νησί στην Ελληνική Επικράτεια και αποτελεί ιδιαίτερη τιμή η πρόσκληση που μου στάλθηκε από το Αιμοδυναμικό Εργαστήριο του νοσοκομείου να συμμετέχω στη διεκπεραίωση ενός περιστατικού που ανήκει στις δομικές καρδιοπάθειες. Ο λόγος της άφιξής μου στο νησί είναι πρωτίστως ιατρικός, αλλά ταυτόχρονα και ουσιαστικός καθώς ως πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας στηρίζω την καινοτομία και την εξέλιξη σε περιφερειακά αιμοδυναμικά εργαστήρια, ειδικά των νησιωτικών περιοχών».
-Είναι σημαντικό να μας πείτε δυο λόγια για τη συνεργασία σας με τον κύριο Μίλκα, που είναι ο συνάδελφός σας που λειτουργεί το Αιμοδυναμικό Εργαστήριο σχεδόν 5 χρόνια τώρα, έστω και αν χρειάζεται να ταξιδεύει κάθε εβδομάδα από την Αθήνα.
«Με τον κύριο Μίλκα γνωριζόμαστε τουλάχιστον 15 χρόνια από την εποχή της εκπαίδευσής του στην Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Ιπποκράτειου νοσοκομείου. Αποτελούσε πάντα μια ξεχωριστή προσωπικότητα και δεν σας κρύβω ότι έχει εντυπωσιάσει όλη την Καρδιολογική κοινότητα με την υπομονή και την επιμονή του να δημιουργήσει ένα αιμοδυναμικό εργαστήριο, που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από αντίστοιχα τμήματα της ηπειρωτικής Ελλάδας».
-Ποιες δυνατότητες πιστεύετε ότι έχει το Αιμοδυναμικό Εργαστήριο της Μυτιλήνης με την απόσταση που το χωρίζει από το κέντρο στο να αναπτυχθεί περαιτέρω και να επιτελέσει έναν πιο ενισχυμένο ρόλο σε νησιωτικό επίπεδο;
«Σίγουρα οι δυνατότητες της Καρδιολογικής Κλινικής και του Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου μπορούν να ξεπεράσουν τα όρια της Λέσβου και να επεκταθούν σε όλο το Βορειοανατολικό Αιγαίο προσφέροντας υψηλές ιατρικές υπηρεσίες σε έναν πληθυσμό 250.000 κατοίκων. Χρειάζεται όμως στελέχωση από προσωπικό (ιατρικό, νοσηλευτικό και τεχνολογικό) για να μπορεί να αντεπεξέλθει σε 24ωρη βάση».
-Να πάμε τώρα στο Ελληνικό Ίδρυμα Καρδιολογίας (ΕΛΙΚΑΡ), όπου βλέπω ότι συνεχίζετε στη νέα πια εποχή του διαδικτύου, που σας φέρνει πιο κοντά στον κόσμο. Πώς εξελίσσεται σήμερα αυτό το μεγάλο δημιούργημα του πατέρα σας Παύλου Τούτουζα;
«Το Ελληνικό Ίδρυμα Καρδιολογίας αποτελεί μια οδό ενημέρωσης του κόσμου και προσφέρει πολλά στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι δράσεις του είναι εξαιρετικά επωφελείς για το κοινό, όπως τα προγράμματα “Δρόμος Καρδιάς” και “Προσέχω την καρδιά μου” σε απομακρυσμένες περιοχές».
-Είναι μία καλή ευκαιρία τώρα με το ΕΛΙΚΑΡ να διοργανωθούν κάποιες κοινές εκδηλώσεις στην ακριτική Ελλάδα εδώ με το νοσοκομείο Μυτιλήνης.
«Βέβαια και αποτελεί προτεραιότητά μας η διάδοση της Καρδιολογίας και των εξελίξεων σε όλες τις περιοχές της ακριτικής Ελλάδας».
-Θα εκμεταλλευτώ τη σημερινή συζήτησή μας με δύο ερωτήσεις πάνω στο αντικείμενό σας. Στην καθημερινή κλινική εμπειρία, ποια πρώιμα σημάδια, τι είναι αυτό που κάνει τον καρδιολόγο να υποψιάζεται ότι ένας φαινομενικά ασυμπτωματικός ασθενής αρχίζει να εμφανίζει καρδιακή δυσλειτουργία;
«Πολύ σωστά αναφέρατε φαινομενικά ασυμπτωματικά ασθενής καθώς αποτελεί πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι η προσέγγιση του επαγγελματία υγείας πρέπει ακριβώς να εστιάζει στην αποκάλυψη αυτών των συμπτωμάτων.
ΟΙ μικρές αλλαγές στη λειτουργική ικανότητα, όπως για παράδειγμα «κουράζομαι λίγο πιο εύκολα απ’ ό,τι παλιά» ή μειωμένη αντοχή σε δραστηριότητες που παλαιότερα ήταν εύκολες, είναι από τα κοινά συμπτώματα που πρέπει να διερευνώνται. Στη συνέχεια και μέσα από την κλινική εξέταση, η ανεξήγητη αύξηση του σωματικού βάρους, των καρδιακών παλμών ή ακόμα και οι μεταβολές στην αρτηριακή πίεση αποτελούν επίσης σημεία που πρέπει να διερευνώνται περαιτέρω. Τέλος, τα περιφερικά οιδήματα και η δύσπνοια στην προσπάθεια είναι ακόμα ένα σημείο το οποίο πρέπει να αναζητείται για να είναι εφικτή η ανίχνευση περιπτώσεων καρδιακής ανεπάρκειας σε αρχικά στάδια».
-Όταν βρίσκεστε μπροστά σε έναν ασθενή με άτυπο θωρακικό άλγος, τι είναι αυτό που τελικά καθοδηγεί περισσότερο την απόφασή σας; Οι απεικονιστικές εξετάσεις, οι δείκτες κινδύνου ή η κλινική σας διαίσθηση;
«Η κλινική διαίσθηση που χτίζεται μετά από πολλά χρόνια εμπειρίας αποτελεί τον βασικό πυλώνα με τον οποίο προσεγγίζουμε έναν ασθενή. Στη συνέχεια όμως αυτό πρέπει να συμβαδίζει και με τις απεικονιστικές εξετάσεις, οι οποίες θέτουν την σφραγίδα για την διερεύνηση του καρδιολογικού νοσήματος».
-Σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο και σακχαρώδη διαβήτη, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στη μακροχρόνια συμμόρφωση στη θεραπεία και πώς προσπαθείτε να την αντιμετωπίσετε στην πράξη;
«Η αποχή από το κάπνισμα και η μείωση της παχυσαρκίας αποτελούν δύο πολύ σημαντικές προκλήσεις σε αυτήν την κατηγορία ασθενών στους οποίους ο επιπολασμός αυτών των δύο προδιαθεσικών παραγόντων κινδύνου είναι πολύ υψηλός. Σχετικά με το κάπνισμα εμείς ως Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία αναλαμβάνουμε και υλοποιούμε εκστρατείες ενημέρωσης κοινού σε τακτά χρονικά διαστήματα, με σκοπό να ενημερώσουμε πλήρως τους καρδιαγγειακούς ασθενείς για την αξία της αποχής από τη βλαβερή αυτή συνήθεια.
Σε ό,τι δε αφορά την παχυσαρκία πρέπει να τονίσουμε ότι εκτός από την ενημέρωση έχουμε πλέον στη διάθεσή μας και φαρμακευτικά σκευάσματα με τα οποία επιτυγχάνεται τόσο η απώλεια των περιττών κιλών όσο και η καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου. Νομίζω ότι ως ελληνική κοινωνία είμαστε σε πολύ καλό δρόμο να αλλάξουμε τις ανθυγιεινές μας συνήθειες προς όφελος περισσότερων και καλύτερων χρόνων ζωής με τα αγαπημένα μας πρόσωπα».
-Τι έχει αλλάξει στην αγγειοπλαστική από τα χρόνια που την καθιέρωσε στην Ελλάδα ο αείμνηστος Παύλος Τούτουζας μέχρι τώρα;
«Σίγουρα γίναμε σοφότεροι με την παρέλευση αρκετών δεκαετιών από τότε και μπορέσαμε να αντιληφθούμε ότι η μεγάλη αξία της αγγειοπλαστικής εμφανίζεται στα οξέα περιστατικά, αλλά και σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο οι οποίοι και αναπτύσσουν συμπτώματα. Ταυτόχρονα η εφαρμογή νεότερων τεχνικών και η είσοδος καλύτερων και πιο εύχρηστων υλικών έχει μετατρέψει αυτές τις επεμβάσεις σε πιο ασφαλείς, λαμβάνοντας πλέον μεγαλύτερο μερίδιο από την Καρδιοχειρουργική. Σίγουρα τα επόμενα χρόνια έχουμε να δούμε και πολλές ακόμα εξελίξεις καθώς η έρευνα διεξάγεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς προς όφελος των καρδιαγγειακών ασθενών».
-Βλέπουμε όμως – και είναι σημαντική εδώ η απάντησή σας – ότι παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας (τρανό παράδειγμα εδώ στη Λέσβο η δουλειά που γίνεται με τον κύριο Μίλκα) σε παγκόσμιο επίπεδο οι θάνατοι από στεφανιαία νόσο αυξάνονται αντί να μειώνονται δεκαετία με δεκαετία;
«Υπάρχει όντως μια πολύ μικρή αύξηση, αλλά αυτό συμβαδίζει και με το γεγονός της γήρανσης του πληθυσμού, οπότε είναι λογικό να έχουμε και περισσότερους θανάτους από αυτά τα αίτια. Το θέμα όμως δεν είναι αυτό, είναι το γεγονός ότι δεν έχουμε καταφέρει να μειώσουμε τους θανάτους σε τέτοιο βαθμό που να αποτυπώνεται σε αριθμούς. Υπολογίζουμε ότι σε παγκόσμιο επίπεδο εκδηλώνονται περίπου 19-20 εκατομμύρια καρδιαγγειακοί θάνατοι κάθε χρόνο.
Εδώ στη Λέσβο είναι γεγονός ότι υπήρξε κάμψη στους καρδιαγγειακούς θανάτους βάσει επίσημων στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ και αυτό είναι στατιστικά σημαντικό, καθώς είναι γεγονός ότι όχι μόνο λειτούργησε το αιμοδυναμικό εργαστήριο, αλλά λειτούργησε και με άψογο τρόπο προσφέροντας υπηρεσίες υψηλού επιπέδου στους κατοίκους».
-Από το ‘90 μέχρι τώρα έχει αυξηθεί αλματωδώς το ποσοστό των ασθενών με στεφανιαία νόσο που παραπέμπονται για αγγειοπλαστική σε σύγκριση με το μακρινό παρελθόν. Γιατί αυτό;
«Η κύρια αιτία είναι, όπως είπαμε, η μεγαλύτερη εμπειρία την οποία και έχουμε αποκτήσει όλα αυτά τα 30 χρόνια τόσο εμείς οι επεμβατικοί καρδιολόγοι, όσο και οι κλινικοί καρδιολόγοι, οι οποίοι έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα απεικονιστικά εργαλεία. Επίσης να τονίσουμε και το γεγονός της ύπαρξης καλύτερης εκπαίδευσης, με αποτέλεσα την ίδρυση αιμοδυναμικών εργαστηρίων σε πολλά νοσοκομεία της Ελλάδας. Σκεφτείτε πόσο μακρινό θα έμοιαζε το ‘90 η δημιουργία μιας τέτοιας δομής στο νησί της Λέσβου η οποία μέσα σε 4 χρόνια έχει διενεργήσει περισσότερες από 1.500 επεμβάσεις».
-Μια τελευταία ερώτηση. Σε τι ποσοστό η αγγειοπλαστική έχει υποκαταστήσει την αορτοστεφανιαία παράκαμψη και πόσο κοντά είμαστε για την πλήρη υποκατάσταση;
«Η αγγειοπλαστική και η αορτοστεφανιαία παράκαμψη δεν ανταγωνίζονται η μια την άλλη, αλλά συμβαδίζουν δίνοντας λύσεις εκεί που η μια από τις δύο σταματάει ή ακόμα και διορθώνοντας η μια τα λάθη της άλλης. Το σίγουρο είναι ότι η αγγειοπλαστική σίγουρα διενεργείται στην μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών, αλλά και η καρδιοχειρουργική με την τεχνολογική εξέλιξή της έχει και θα έχει θέση στη σύγχρονη αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου».
-Σας ευχαριστώ για τη συνέντευξη.
«Κι εγώ για τη δυνατότητα να επικοινωνήσω με τους κατοίκους της φιλόξενης Λέσβου».
