Του Γρηγόρη Δουμούζη – Θεολόγου, MSc Θεολογίας, Κοινωνιολόγου
Στο αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής (Γαλ. γ΄ 23 – δ΄ 5), ο απόστολος Παύλος μάς αναφέρει ότι «πριν απ’ τον Χριστό ήμασταν οχυρωμένοι στο νόμο και με τον Χριστό λάβαμε την υιοθεσία, ελευθερωθήκαμε απ’ το νόμο και αποκαλύφθηκε η χαρά της πραγματικής σχέσης με το Θεό, η οποία εδράζεται στην αγάπη και στην ελευθερία». Ας δούμε τη διάκριση αυτή μεταξύ «νόμου» και «ελευθερίας».
Ο νόμος εκφράζει την ανωριμότητά μας και το χαμηλότερο επίπεδο σχέσης. Με το νόμο η σχέση χαρακτηρίζεται απ’ το φόβο και την απειλή. Δεν υπάρχει, δηλαδή, η επίγνωση του άλλου προσώπου. Το ίδιο συμβαίνει και στις ανθρώπινες σχέσεις: Ανάλογα με την ποιότητα του κάθε προσώπου και την ωριμότητά του, εξελίσσεται η σχέση. Αν δεν υπάρχει επίγνωση του άλλου, είμαστε «εγκλωβισμένοι» στα δικά μας και δεν μπορούμε να έχουμε σχέσεις πραγματικές. Γι’ αυτό, έχουμε ανάγκη απ’ το νόμο.
Έτσι και στην σχέση μας με το Θεό. Στο βαθμό που δεν έχουμε επίγνωση του λόγου της ύπαρξής μας, είμαστε «εγκλωβισμένοι» στα πλαίσια του νόμου. Ο Χριστός έρχεται και μας αποκαλύπτει ποιος είναι ο Θεός και ποια είναι η αγάπη Του. Όπου είναι ο Θεός, εκεί υπάρχει η χάρις και η ελευθερία. Δεν φτάνει μόνο ο Θεός να δίνει. Άλλωστε, ο Θεός συνέχεια και παντού δίνει. Όμως, εμείς δεν εισπράττουμε αυτά τα «δώρα» του Θεού. Αυτό έχει να κάνει με τη «γονιμότητα» της κάθε ψυχής.
Είναι συγκλονιστικό: Ο ίδιος ο Θεός θέλει να μας κάνει τόσο δικούς Του, αλλά εμείς αυτή την τιμή δεν την καταλαβαίνουμε. Για ποιο λόγο; Δεν φτάνει να είσαι έξυπνος, δεν φτάνει να είσαι ένα καλό παιδάκι του κατηχητικού και να τηρείς κάποια πράγματα. Χρειάζονται άλλα δεδομένα. Η αγάπη του Θεού ξεπερνάει τους δικούς μας σχεδιασμούς. Είτε είσαι αμαρτωλός, είτε είσαι δίκαιος, είτε είσαι φιλελεύθερος, είτε είσαι συντηρητικός. Αυτά είναι σχήματα δικά μας, μιας και δεν έχουμε υποψιαστεί ποια είναι η πραγματική σχέση με το Θεό. Όταν ο άνθρωπος δεν είναι χαρούμενος, τι κάνει; Θέλει να διαλύσει τον άλλον άνθρωπο και να κυριαρχήσει πάνω του.
Ο Χριστός, όμως, μας αποκαλύπτει μια άλλη προοπτική. Πώς μπορώ να ελκύσω τη χάρη του Θεού; Ν’ αναγνωρίσω την κατάστασή μου. Το πρόβλημά μου δεν είναι ότι αμάρτησα, αλλά ότι δεν έχω όρεξη για το Θεό. Υπάρχουν, δυστυχώς, πολλοί θεούσοι στην Εκκλησία, που δεν έχουν πόθο και λαχτάρα για το Θεό. Νιώθουμε εξασφαλισμένοι, επειδή και καλά τηρούμε πέντε-έξι κανόνες. Πού είναι η χάρις; Η σχέση προϋποθέτει αναζήτηση και ελευθερία. Τι σημαίνει «αναζήτηση»; Πάλη με το Θεό. Να «ζωντανέψει» ο Θεός μέσα στην καρδιά μου.
Χρειάζεται να καταλάβουμε πως ο Θεός είναι συνεχώς κοντά μας. Γιατί δεν Τον ακούμε; Γιατί είμαστε διαρκώς σε μια κατάσταση ταραχής απ’ τους λογισμούς μας. Όταν ο άνθρωπος το συνειδητοποιήσει αυτό, τότε, ποια ανάγκη υπάρχει απ’ τους νόμους; Πλέον, κατάλαβε πως χαρά του είναι ο Θεός και η σχέση μαζί Του. Η μία κίνηση, δηλαδή, είναι η αναζήτηση του Θεού μυστικά μέσα στην καρδιά μας. Μπορεί εξωτερικά να φαινόμαστε τέλειοι χριστιανοί, να ερχόμαστε στην εκκλησία, αλλά άλλο πράγμα είναι η ιστορία της καρδιάς μας.
Πώς θα δώσουμε στο Θεό το «κίνητρο» να έρθει στην καρδιά μας; Χρειάζεται να αποδείξουμε ότι Τον θέλουμε. Πώς; Με το να είμαστε ελεήμονες. Ποιος είναι ο «ελεήμων»; Όχι αυτός που δίνει κάποια λεφτά σε αυτόν που έχει ανάγκη. Είναι αυτός που βάζει σαν προτεραιότητα της ζωής του το «θέλω» του άλλου. Αρνείται τη δική του βόλεψη, δεν ορίζει τη ζωή μόνο με τα δικά του «θέλω» και περιορίζει το δικό του χώρο για να δώσει χώρο στον αδελφό του. Όταν το κάνουμε αυτό, που είναι ένα διαρκές «σταύρωμα» της ύπαρξής μας και «έξοδος» απ’ τον εαυτό μας, συγκινείται ο Θεός και αυτό που κάνουμε στους άλλους, μας το κάνει σ’ εμάς ο Ίδιος.
Επομένως, χριστιανός σημαίνει «να γίνω υιός ή κόρη Θεού κατά χάρη». Αυτό δεν είναι μακρινό. Δεν εξαρτάται απ’ το πόσο αμαρτωλοί είμαστε, αλλά απ’ το ποσοστό της μετάνοιάς μας. Η γνήσια μετάνοια στηρίζεται σε δύο άξονες: Στην «αναζήτηση του Κυρίου μας» και στο να «είμαστε ελεήμονες» προς κάθε άνθρωπο. Ιδίως, σ’ αυτούς που μας εχθρεύονται.
