του Δρ. Γιάννη Σουβατζή*
Είναι γεγονός ότι στις μέρες μας δεν πλήττουμε καθόλου και σε κανένα επίπεδο, αφού πάντοτε διατηρούμαστε σε εγρήγορση, αναμένουμε την επόμενη έκπληξη, αλλά και ανησυχούμε για το τι μας περιμένει το φθινόπωρο και ακόμα παραπέρα.
Τα πολιτικό-οικονομικό κουαρτέτο που άρχισε Αυγουστιάτικα και θα συνεχιστεί το φθινόπωρο, εξήγγειλε σχεδιασμούς, μέτρα και προμήνυσε γεγονότα απροσδιόριστων χειμωνιάτικων εξελίξεων που θα προβληματίσει λίγο ως πολύ όλους μας και που θα αφορά το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι.
Το πολιτικό κοντσέρτο που έχει αρχίσει από καιρό, έγινε ιδιαίτερα αισθητό λόγω της Διεθνούς Έκθεσης της Θεσσαλονίκης που δεν την αποκαλείς πλέον διεθνές εμπορικό γεγονός, αλλά μια πολιτικό-επικοινωνιακή παράσταση, κυβερνητικών προγραμματισμών, και ίσως μπορεί να χαρακτηρισθεί ακόμα ως μια μικρής κλίμακας εμπορική έκθεση (tradefair & exhibition), αφού η διεθνής συμμετοχή είναι περιορισμένη.
Η έκθεση αυτή καθ’ αυτή όμως, είναι πλούσια σε ελληνική εσωτερική πολιτική χροιά με τις ανάλογες εξωτερικές πολιτικές παρεμβολές και αναφορές από το διεθνή χώρο, που πάντοτε περιλαμβάνουν τα «καμώματα», τα «νταηλίκια» και τις καθημερινές πλέον απειλές, προειδοποιήσεις και φοβέρες της γείτονας χώρας.
Η Σεπτεμβριανή παράσταση, περιλαμβάνει, πληθώρα γεγονότων, εμπορικών αναφορών αλλά και πλήθος πολιτικών θεμάτων, όπως το αναδομημένο κυβερνητικό οικονομικό σχέδιο, τις πανταχόθεν παραταξιακές αντεγκλήσεις του ελληνικού πολιτικού περιβάλλοντος, τον ψυχρό πόλεμο των νυν και πρώην πρωθυπουργών, το συνεχιζόμενο νταηλίκι της γείτονος και τις προβλέψεις της επικείμενης ενεργειακής κρίσης.
Η μεταλλαγμένη έκθεση της Θεσσαλονίκης
Είναι γεγονός ότι η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης μεταλλάχτηκε, άσχετα εάν από την αρχή χρησιμοποιείτο και ως ένα καθαρώς επικοινωνιακό γεγονός πολιτικών εξαγγελιών σε συνδυασμό πάντοτε με τον εμπορικό της ρόλο ως μια περιφερειακή Βαλκανική έκθεση με διεθνείς βλέψεις και συμμετοχές.
Τα τελευταία όμως χρόνια, έχασε την εμπορική της αποστολή και αίγλη, αλλά ενδυνάμωσε το ρόλο της ως το φθινοπωρινό κυβερνητικό, πολιτικό, και οικονομικό εργαλείο, χωρίς να αποκλείει όμως και την συμμετοχή όλου του πολιτικού γίγνεσθαι της χώρας για εξαγγελίες, πολιτική ενημέρωση και σημείο εκκίνησης πολιτικών προσπαθειών.
Μετά από μια πρόχειρη απογραφή της τωρινής εμπορικής ταυτότητας της έκθεσης, η συμμετοχή των χωρών καθώς και των εμπορικών συμμετοχών αποτελεί κριτήριο που καθορίζει την επιτυχία της ύπαρξής της. Τα στοιχεία της ΔΕΘ 2026 μαρτυρούν περίπου τριάντα επτά (37) συμμετέχουσες χώρες και εκατόν τριάντα τεσσάρων (134) περίπου περιπτέρων, που πολλά από αυτά προβάλλουν ξένα προϊόντα που αντιπροσωπεύονται από εταιρείες αμιγώς ελληνικών συμφερόντων (https://www.thessalonikifair.gr/el).
Ενδεικτικά, αναφέρεται η ινδική συμμετοχή των 24 περίπτερων ως η πολυπληθέστερη. Ακολουθεί η Ιαπωνία ως η τιμώμενη χώρα με 18 συμμετοχές, η Ιταλία με 12 περίπτερα και η Γερμανία με ένδεκα συμμετοχές. Οι υπόλοιπες χώρες συμμετείχαν με ένα ή δυο περίπτερα εντός ενός συντηρητικού πλαισίου. Τα παραπάνω στοιχεία φανερώνουν μια φτωχή κατά τα λεγόμενα διεθνή εμπορική έκθεση που σκόπιμα έχει μεταλλαχτεί σε «απολογητήριο» της κυβέρνησης, αντιπολιτευτικό άμβωνα και πολιτικό εξαγγελτήριο!
Ας δούμε όμως τα καυτά πολιτικά θέματα που κυριάρχησαν στην ΔΕΘ 2026!
Το οικονομικό σχέδιο της κυβέρνησης
Η Διεθνής Έκθεση της Θεσσαλονίκης έχει επιλεχθεί από την εκάστοτε κυβέρνηση να αποτελεί το κατάλληλο γεγονός και την περίσταση δημοσιοποίησης εξαγγελιών οικονομικό-πολιτικού περιεχομένου. Η παρούσα κυβέρνηση υιοθετώντας την πρακτική αυτή, εξήγγειλε ένα οικονομικό σχέδιο που περιλαμβάνει τρεις μεγάλους άξονες: Tην διαχείριση του δημόσιου χρέους, την τακτοποίηση του ιδιωτικού χρέους, και έναν άξονα που θα εστιάζεται στην στήριξη του εισοδήματος, της οικογένειας, της εργασίας, και της παραγωγικής οικονομίας.
Η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι αυτοί οι τρεις άξονες θα συμβάλουν στην δημιουργία μιας ενιαίας πολιτικής που πιθανόν θα μειώνει το δημόσιο χρέος, θα συμβάλλει στην διαχείριση και τακτοποίηση του ιδιωτικού χρέους επιχειρήσεων και πολιτών και θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη. Ας ευχηθούμε το καλύτερο.
Οι πανταχόθεν παραταξιακές αντεγκλήσεις
Οι παραταξιακές πολιτικές αντεγκλήσεις μεταξύ των πολιτικών παρατάξεων κυριάρχησαν και συνεχίζουν να δημιουργούν ένα πολιτικό κλίμα οξείας αντιπαράθεσης. Νέοι και παλαιοί πολιτικοί σχηματισμοί αλληλοκατηγορούνται μέχρι του σημείου που υποστηρίζουν πλαγιαρισμούς ολόκληρων πολιτικών και οικονομικών προγραμμάτων, η μια από την άλλη. Άλλες δε πολιτικές παρατάξεις κατηγορούν την παρούσα πολιτική διαχείριση ότι με την ανοχή της στα διάφορα εξωτερικά θέματα βάζει σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας και την εδαφική της ακεραιότητα. Όλα αυτά όμως σε μια εμπορική έκθεση! Δεν είναι παράξενο;
Ο ψυχρός πόλεμος νυν και πρώην πρωθυπουργών
Τα πρωθυπουργικά καρφώματα μεταξύ νυν και πρώην επίσης κυριαρχούν και συνεχίζονται πότε με μεταφορικούς εκφραστικούς χαρακτηρισμούς και πότε με ευθείς και σοβαρές κατηγορίες. Είναι πλέον πασιφανές ότι η διαμάχη που προβληματίζει την δεξιά παράταξη θα την βλάψει στην επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση και θα μεγαλώσει την πολιτική βεντέτα αν κάποιος μπορεί έτσι να την χαρακτηρίσει μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών. Κατά τα άλλα είναι εμφανές ότι στον συντηρητικό χώρο «ο Γιάννης φοβάται το θεριό και το θεριό τον Γιάννη». Πολύ σύντομα ο ψυχρός πόλεμος θα εξελιχθεί σε σφοδρή πολιτική εξόντωση.
Τα νταηλίκια του γείτονα
Υπερβαίνει κάθε λογική, η προκλητικότητα της γείτονος χώρας που επιχειρεί να ηγεμονεύσει χώρους και να επιβάλλει τα άνομα συμφέροντά της. Το casus belli, τα διάφορα νταηλίκια και ο τσαμπουκάς δεν βοηθούν στην επίλυση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Τα πάντα ενοχλούν την γείτονα χώρα που εκνευρίζεται ακόμα και όταν μιλάμε με φίλους και συμμάχους μας, όπως είναι ο Uncle Sam και ο Εμανουέλ, πόσο μάλλον τώρα που εναγκαλιζόμαστε με τον Ariel, τον Ahron και τον Yitzchak. Τέλος, η τουρκική ηγεσία βλέποντας τα μιλιούνια των Τούρκων τουριστών να επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά, όλο και περισσότερο ορέγεται την ελληνική θάλασσα που είναι Mavi (γαλάζια) μόνο για τους Έλληνες και για όποιον άλλον που σέβεται την ειρηνική συνύπαρξη, τον συμβιβασμό, την νομιμότητα και την ευθυγράμμιση με την ιστορία και την πραγματικότητα.
Η επικείμενη ενεργειακή κρίση
Ευτυχώς που κάτι χρήσιμο προέκυψε. Τι;
Μια αναφορά και πρόβλεψη που αφορά την χώρα μας vis a vis των διεθνών γεγονότων.
Η Ελλάδα επηρεάστηκε και θα συνεχίζει να επηρεάζεται από την υπάρχουσα διεθνή αναταραχή αφού είναι αρκετά ευάλωτη και εκτεθειμένη στις διεθνείς κρίσεις.
Η κρίση των στενών του Ορμούζ καθώς και η Ιρανική κρίση θα αυξήσει άμεσα και περαιτέρω το κόστος ενέργειας και μεταφορών.
Η χώρα μας προμηθεύεται περίπου το 25% των εισαγωγών καυσίμων της από χώρες του κόλπου, αρκετά παραπάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Στοιχεία προηγούμενων ετών πιστοποιούν ότι περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης και το ένα πέμπτο του LNG διέρχονται κανονικά από τα στενά του Ορμούζ.
Η ελληνική οικονομία που εξαρτάται από την συνεισφορά της ελληνικής ναυτιλίας καλείται να αντιμετωπίσει υψηλότερα κόστη ασφάλισης και μεταφοράς. Επίσης ο τουρισμός, που αποτελεί σημαντικό πυλώνα του ΑΕΠ, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στις καλοκαιρινές κρατήσεις και θα συμβάλλει στην αύξηση των τιμών των διατλαντικών αεροπορικών εισιτηρίων. Ακόμη, ο πόλεμος στην Ουκρανία θα προσθέσει περαιτέρω πίεση στον πληθωρισμό και την ενεργειακή διαφοροποίηση, επιδεινώνοντας – αν και όχι τόσο έντονα όσο η αναστάτωση στον Κόλπο – το κόστος ζωής και τη δημοσιονομική πίεση στην Ελλάδα.
Η Σεπτεμβριανή ουβερτούρα πολύ σύντομα θα σιγήσει αλλά ο απόηχός της κανείς δεν ξέρει τι θα φέρει και τι παραστάσεις και σενάρια θα αποκαλύψει.
*Δρ. Γιάννης Σουβατζής PhD
Καθηγητής / Business Executive
Brand Marketing & Corporate Identity Expert
PhD in Brand Marketing & Corporate Identity
MBA in Operations Management
MSc. in Marketing
M.A. in Management
Β. Α. Economics / Finance
