του Δρ. Γιάννη Σουβατζή*
Είναι γνωστό ότι ένας επώνυμος τουριστικός προορισμός περιλαμβάνει την μοναδικότητα των αξιοθέατων, την άνετη διαμονή, τις τουριστικές παροχές, την ασφάλεια και προστασία των επισκεπτών, την παρεχόμενη ποιοτική εξυπηρέτηση, την διαρκή ανανέωση των τουριστικών υπηρεσιών, την διαθέσιμη διασκέδαση, την γαστρονομική φιλοσοφία και πρακτική της, καθώς και άλλα πολλά. Όλα αυτά χάριν της ικανοποίησης των επισκεπτών του προορισμού.
Ο επώνυμος τουριστικός προορισμός συναρμολογεί τα ελκυστικά χαρακτηριστικά του, την μοναδικότητά του, την αυθεντικότητά του, τις κατάλληλες τουριστικές παροχές και την αφοσίωση των συνδαιτυμόνων του κλάδου που θα εξασφαλίσουν την παρεχόμενη τουριστική μοναδική εμπειρία στους επισκέπτες, παράλληλα με την ασφάλεια και το κόστος της τουριστικής υπηρεσίας, που πάντοτε πρέπει να ανταποκρίνεται στην ανώτατη δυνατή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ένας σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην μοναδικότητα του επώνυμου προορισμού είναι η γαστρονομική εμπειρία, συνεπικουρούμενη από την τέχνη και μαεστρία του σερβιρίσματος και όλα αυτά προς τέρψη των επισκεπτών.
Τουριστικός προορισμός και εστίαση επισκεπτών
Οι χώροι εστίασης των επώνυμων προορισμών θεωρούνται παράγοντες έλξης. Η μυσταγωγία του γεύματος σε έναν προσεγμένο χώρο εστίασης, ενισχύει και διατηρεί την ταυτότητα ενός τόπου κατά την διάρκεια και μετά την περίοδο της αναψυχής. Επίσης αποτυπώνει την εικόνα της τοπικής γαστρονομίας, την μοναδικότητα της πολιτιστικής και γαστρονομικής κληρονομιάς, τα διατροφικά οφέλη, την συναισθηματική τελετουργία του δείπνου, αφού ο επισκέπτης γίνεται αποδέκτης της φροντίδας και περιποίησης του σερβιρίσματος.
Οι χώροι εστίασης εντός των επώνυμων προορισμών αντιπροσωπεύουν τον πολιτισμό του τόπου, τα ήθη και έθιμα, το ευρύ φάσμα των τοπικών προϊόντων και τρόπων μαγειρικής, δημιουργώντας μια ξεχωριστή εμπειρία, εκλεκτής γαστρονομικής απόλαυσης.
Ένα ειδυλλιακό γεύμα σε ένα εστιατόριο επώνυμου τουριστικού προορισμού, πρέπει να δημιουργεί μια αξέχαστη, μοναδική και ξεχωριστή γαστρονομική εμπειρία για τους επισκέπτες, προσδίδοντας αξία στον προορισμό, προσφέροντας, τέρψη, χαλάρωση, ψυχική ηρεμία, και φυσικά ρομαντισμό σε κάθε περίσταση και ηλικία.
Τα εστιατόρια, «restaurants», των επώνυμων τουριστικών προορισμών τις περισσότερες φορές είναι ταυτόσημα με τον τόπο που εδρεύουν, διότι αντανακλούν τον τοπικό γαστρονομικό πολιτισμικό χαρακτήρα, το ήθος, τα έθιμα και την φιλοξενία των κατοίκων του. Φυσικά δεν πρέπει να λείπει και η διεθνής γαστρονομική παρουσία ως μια επιπλέον επιλογή!
Η φροντίδα όμως του σερβιρίσματος και η περιποίηση του πελάτη/επισκέπτη αποτελεί ανυπόστατο μέρος των γευμάτων κατά την διάρκεια των διακοπών.
Η εμπειρία των γευμάτων σε περιόδους αναψυχής αποτελεί μια από τις πλέον ουσιώδεις δραστηριότητες του επισκέπτη και σημαντική προϋπόθεση για τον κλάδο της μαζικής εστίασης ενός προορισμού.
Η στρατηγική παράλειψη
Στην προσπάθεια να γίνει η πόλη της Μυτιλήνης ένας εσωτερικός τουριστικός προορισμός εντός του γενικότερου λεσβιακού τουριστικού πλαισίου που θα διατηρεί έναν αριθμό επισκεπτών εντός της πόλης, αυτό αποτελεί έναν δύσκολο στόχο αν και η πόλη αυτή διαθέτει μερικά αξιόλογα χαρακτηριστικά που συμβάλλουν στην δημιουργία ενός τουριστικού προορισμού, που αργότερα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε επώνυμο προορισμό.
Παρεμπιπτόντως, τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία παρουσιάζουν αύξηση μεν των τουριστικών ροών, αλλά ο τζίρος και τα έσοδα των τοπικών επιχειρήσεων εμφανίζονται μειωμένα έως και 20%. Η αύξηση των επισκεπτών δεν ευθυγραμμίζεται με τις επιδόσεις της αγοράς, καθώς οι επισκέπτες περιορίζουν τις δαπάνες τους.
Τα παραπάνω στοιχεία φανερώνουν επίσης, ότι η στρατηγική προώθηση του νησιού και της πόλης επικεντρώνεται σε λάθος τμήματα της τουριστικής αγοράς ή και ακόμη ότι η τουριστική υποδομή της Λέσβου δεν είναι ικανή να προσελκύσει ποιοτικότερο και ευπορότερο τουριστικό κοινό, και ως εκ τούτου το νησί περιορίζεται στον «μονολιθικό τουρκικό τουρισμό» και στο μαζικό τουρισμό του πιτόγυρου και της χωριάτικης σαλάτας. Αυτή η κατάσταση πιθανόν να έχει μακροπρόθεσμα αρνητικά αποτελέσματα στην διείσδυση ευπορότερων επισκεπτών και στην ολική ταυτότητα του λεσβιακού brand.
Ως εκ τούτου είναι αναγκαία και επιτακτική η αλλαγή της τουριστικής στρατηγικής αλλά και η βελτίωση των τουριστικών υποδομών, πράγμα δύσκολο και μακροπρόθεσμο.
Τι όμως διαθέτει και τι στερείται η πόλη της Μυτιλήνης για να καταστεί η πύλη του λεσβιακού προορισμού και η αρχή μιας περαιτέρω εξερεύνησης των υπόλοιπων ενδο-προορισμών του νησιού.
Διαθέτει λοιπόν, πλούσια τοπική αρχιτεκτονική, αξιοθαύμαστη πολιτισμική κουλτούρα, αρχαιότητες, ιστορικό υπόβαθρο, συγκοινωνιακή προσβασιμότητα, ασφάλεια και τοπική φιλοξενία.
Στερείται, μοντέρνας δημοτικής οργάνωσης (θέματα καθαριότητας, κυκλοφοριακό, παρκινγκ, τήρηση κανονισμών, και χαλαρή αντιμετώπιση προβλημάτων). Υπολείπεται κατά πολύ στην διαθεσιμότητα τουριστικών καταλυμάτων υψηλών προδιαγραφών, εμπορικών καταστημάτων πολυτελών αγαθών, οργανωμένων εγκαταστάσεων λουόμενων, θεαμάτων παντός είδους και προ πάντων «up-scale / finedinning” – η πόλη δεν διαθέτει την λεγόμενη πολυτελή εστίαση, εστίαση υψηλών προδιαγραφών ή gourmet εστίαση για ένα μεγάλο κοινό ξένων αλλά και εγχώριων επισκεπτών.
Απουσία εστίασης υψηλών προδιαγραφών
Η απουσία προσεγμένης μαζικής εστίασης αλλά και η θεώρηση υψηλών προδιαγραφών που απαιτούν μια δομημένη περιποίηση σερβιρίσματος των γαστρονομικών λεσβιακών και μη δημιουργιών, είναι ανύπαρκτη στο νησί και εμφανής παντού στην πόλη της Μυτιλήνης.
Δεν υπάρχουν εστιατόρια στην πόλη της Μυτιλήνης που θα μπορούσαν να προσφέρουν την έστω ελάχιστη περιποίηση και ποιότητα μιας γαστρονομικής εμπειρίας, όπως προσφέρεται στα άλλα νησιά και στους άλλους επώνυμους προορισμούς. Ολόκληρος ο κλάδος της εστίασης κινείται στην απόλυτη μετριότητα από πλευράς «service» και ποιότητας με τα άδεια πιάτα να «παραμένουν παρκαρισμένα» από την πρώτη στιγμή του σερβιρίσματος μέχρι το τέλος του γεύματος στο τραπέζι. Φυσικά δεν γίνεται λόγος για τον «τραπεζοκόμο / σερβιτόρο όσον αφορά την εμφάνιση, συμπεριφορά και δεξιότητές του.
Η βελτίωση της εστίασης στην πόλη της Μυτιλήνης αποτελεί βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη του branding του προορισμού, διότι θα μετατρέψει την σίτιση σε πρωταρχικό αισθητηριακό αξιοθέατο και σημείο διαφοροποίησης με άλλους τουριστικούς προορισμούς. Οι ξεχωριστές γευστικές εμπειρίες θα δημιουργήσουν την γαστρονομική ταυτότητα της πόλης της Μυτιλήνης που δεν απέχει πολύ από την γαστρονομία των λοιπών τουριστικών προορισμών του νησιού, συνδράμοντας στην δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Επίσης, ίσως αυτές συμβάλλουν στην θεμελίωση βαθιών συναισθηματικών δεσμών με τους επισκέπτες, οι οποίοι πιθανόν να χρησιμοποιήσουν τις γαστρονομικές τους εμπειρίες στην διαμόρφωση ισχυρών ιστοριών εντός του κύκλου τους, προάγοντας την τοπική κληρονομιά, πολιτισμό και αυξάνοντας την ενημερότητα και δημοτικότητα του προορισμού.
Προτεραιότητα στις τουριστικές υπηρεσίες
Για να δημιουργηθεί και να θεμελιωθεί ένας τουριστικός προορισμός απαιτούνται πληθώρα παραγόντων, αλλά και επίπονη προσπάθεια. Ένας όμως παράγοντας που εύκολα μπορεί να συμβάλλει στην βελτίωση της ταυτότητας ενός τουριστικού προορισμού, είναι η γαστρονομική συνήθεια, η αυθεντική γαστρονομική κληρονομιά, η φιλοξενία, η φροντίδα και η περιποίηση στην μυσταγωγία των γευμάτων.
Η πόλη της Μυτιλήνης μπορεί να προσφέρει την ιεροτελεστία των γευμάτων σε μια εκλεπτυσμένη μορφή της μαζικής εστίασης, να συμβάλλει στην κοινωνικότητα και επικοινωνία γύρω από το τραπέζι με αγαπημένα πρόσωπα και ακόμα να συνδέσει τις γεύσεις, τα αρώματα, το περιβάλλον και την διάθεση προβάλλοντας τα γνήσια και μοναδικά χαρακτηριστικά του μυτιληναϊκού προορισμού.
*Δρ. Γιάννης Σουβατζής
Dr. Jean Suvatjis
Professor/ Brand Marketing Expert
PhD in Brand Marketing & Corporate Identity
MBA in Operations Management
MSc. in Marketing
M.A. in Management
Β. Α. Economics / Finance
