- Διαβούλευση μ’ ενστάσεις για το νέο χωροταξικό του Τουρισμού
- Το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό επιχειρεί να αλλάξει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η τουριστική ανάπτυξη στη χώρα
Έντονες συζητήσεις και προβληματισμούς προκαλεί στη Λέσβο το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό, η δημόσια διαβούλευση του οποίου ολοκληρώνεται στις 25 Μαΐου. Οι αντιδήμαρχοι Τουρισμού των δύο δήμων του νησιού, η Αφροδίτη Βατή και ο Νίκος Γιαννάκας, εκφράζουν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές ανησυχίες για το πώς το νέο πλαίσιο μπορεί να επηρεάσει την τουριστική ανάπτυξη της Λέσβου τα επόμενα χρόνια.
Η πιο έντονη κριτική έρχεται από τη Δημοτική Ενότητα Μήθυμνας και ειδικά από τον Μόλυβο, όπου η Αφροδίτη Βατή κάνει λόγο για ένα σχέδιο που, αντί να δίνει αναπτυξιακή ώθηση, δημιουργεί νέα εμπόδια για έναν τόπο που προσπαθεί ακόμη να επουλώσει τις πληγές της μεταναστευτικής κρίσης.
Οι ενστάσεις της Αφροδίτης Βατή για τον Μόλυβο
Η αντιδήμαρχος Τουρισμού του δήμου Δυτικής Λέσβου υποστηρίζει ότι το νέο χωροταξικό αντιμετωπίζει τη Μήθυμνα ως «ανεπτυγμένη» τουριστικά περιοχή, χρησιμοποιώντας δείκτες, όπως οι κλίνες ανά πληθυσμό και οι κλίνες ανά έκταση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Δημοτική Ενότητα Μήθυμνας να εντάσσεται στην κατηγορία Β’ των ανεπτυγμένων περιοχών, γεγονός που, σύμφωνα με την ίδια, δημιουργεί σοβαρούς περιορισμούς για νέες επενδύσεις.
Όπως επισημαίνει, η συγκεκριμένη κατηγορία δίνει έμφαση κυρίως σε μεγάλες και υψηλής κατηγορίας τουριστικές μονάδες, απαιτώντας εκτάσεις 12 στρεμμάτων και προσανατολισμό σε ξενοδοχεία τεσσάρων και πέντε αστέρων. Η ίδια θεωρεί ότι αυτή η λογική δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα του Μολύβου και των γύρω χωριών, όπως ο Βαφειός, η Άργενος, ο Λεπέτυμνος και η Σκάλα Συκαμνιάς.
Η Αφροδίτη Βατή τονίζει ότι περίπου το 80% των ξενοδοχειακών μονάδων στον Μόλυβο είναι τριών αστέρων και κάτω, ενώ μόνο δύο ξενοδοχεία ανήκουν στην κατηγορία πέντε αστέρων. Κατά συνέπεια, όπως αναφέρει, η κατεύθυνση του νέου πλαισίου αφήνει εκτός ουσιαστικής στήριξης τη μεγάλη πλειονότητα των μικρών και οικογενειακών επιχειρήσεων της περιοχής.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε μόνο για περιορισμούς»
Η αντιδήμαρχος επισημαίνει επίσης ότι πολλά από τα τουριστικά καταλύματα χτίστηκαν τη δεκαετία του 1980 και στις αρχές του 1990 και χρειάζονται εκσυγχρονισμό ώστε να μπορούν να λειτουργούν κι εκτός θερινής περιόδου. Όπως σημειώνει, η επιμήκυνση της τουριστικής σεζόν δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς κίνητρα για ανακαινίσεις και ενεργειακή αναβάθμιση.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι ο Μόλυβος υπέστη τεράστιο πλήγμα από τη μεταναστευτική κρίση του 2015-2016, με την τουριστική κίνηση να μειώνεται έως και 80%, προκαλώντας οικονομική ασφυξία στις επιχειρήσεις και σημαντική πληθυσμιακή συρρίκνωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η Δημοτική Ενότητα Μήθυμνας έχασε περίπου το 15% του πληθυσμού της μέσα σε μία δεκαετία, ενώ μεγάλο ποσοστό κατοικιών παραμένει κενό.
Για τον λόγο αυτό, θεωρεί ότι η Λέσβος χρειάζεται ένα πιο ευέλικτο μοντέλο ανάπτυξης που θα στηρίζει την ανακαίνιση υφιστάμενων μονάδων και τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων, αντί να επιβάλλει πρόσθετους περιορισμούς.
Η θέση του Νίκου Γιαννάκα για το δήμο Μυτιλήνης
Από την πλευρά του, ο αντιδήμαρχος Τουρισμού του δήμου Μυτιλήνης, Νίκος Γιαννάκας, υιοθετεί πιο ισορροπημένη προσέγγιση, χωρίς όμως να κρύβει τις επιφυλάξεις του για συγκεκριμένες πτυχές του σχεδίου.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η Λέσβος δεν αντιμετωπίζει φαινόμενα υπερτουρισμού, όπως άλλοι δημοφιλείς προορισμοί της χώρας κι επομένως χρειάζεται ένα χωροταξικό πλαίσιο προσαρμοσμένο στα χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας και της ήπιας ανάπτυξης. Όπως αναφέρει, το νησί μας διαθέτει αυθεντική φυσιογνωμία, ισχυρό πολιτιστικό αποτύπωμα και ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον, στοιχεία που μπορούν να στηρίξουν ένα διαφορετικό τουριστικό μοντέλο, βασισμένο στην ποιότητα και όχι στη μαζικότητα. Ο κ. Γιαννάκας στέκεται ιδιαίτερα στη σημασία στήριξης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, τις οποίες χαρακτηρίζει «ραχοκοκαλιά» της τοπικής οικονομίας. Θεωρεί ότι οικογενειακά καταλύματα και μικρές τουριστικές επιχειρήσεις πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εκσυγχρονιστούν και να λειτουργούν μέσα σε ένα σταθερό και λειτουργικό περιβάλλον.
Παράλληλα, εκφράζει την άποψη ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω, ώστε να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στις ανάγκες της Λέσβου και στις αναπτυξιακές δυνατότητες του νησιού.
Τα βασικά σημεία του νέου χωροταξικού
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό επιχειρεί να αλλάξει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η τουριστική ανάπτυξη στη χώρα. Η βασική του φιλοσοφία είναι ότι δεν μπορούν όλες οι περιοχές να αντιμετωπίζονται με τα ίδια κριτήρια.
Για τον λόγο αυτό, οι περιοχές κατατάσσονται σε κατηγορίες ανάλογα με τον βαθμό τουριστικής ανάπτυξης και τη φέρουσα ικανότητά τους. Από αυτή την κατάταξη θα εξαρτώνται οι όροι δόμησης, οι δυνατότητες επέκτασης ξενοδοχείων, οι περιορισμοί στις εκτός σχεδίου περιοχές αλλά και οι όροι λειτουργίας βραχυχρόνιων μισθώσεων. Κεντρικός άξονας του σχεδίου είναι η έννοια της «φέρουσας ικανότητας», δηλαδή το πόσο τουρισμό μπορεί να αντέξει μια περιοχή χωρίς να πιέζονται υπερβολικά οι υποδομές, οι φυσικοί πόροι και η ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται παράγοντες, όπως η επάρκεια νερού, η αποχέτευση, η διαχείριση απορριμμάτων, η κυκλοφοριακή φόρτιση, η προστασία περιοχών Natura και η στεγαστική πίεση που προκαλείται από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Το σχέδιο προβλέπει επίσης αυστηρότερους όρους για νέες ξενοδοχειακές μονάδες σε εκτός σχεδίου περιοχές, με αυξημένα όρια αρτιότητας, αλλά και κατευθύνσεις για ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ο πολιτιστικός, ο θρησκευτικός, ο ποδηλατικός κι ο αγροτουρισμός. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα νησιά, όπου προβλέπονται διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Το διακύβευμα για τη Λέσβο
Η συζήτηση που έχει ανοίξει στη Λέσβο δείχνει ότι το μεγάλο ερώτημα δεν αφορά μόνο στην προστασία του περιβάλλοντος ή τον περιορισμό της άναρχης δόμησης. Αφορά κυρίως στο ποιο μοντέλο τουρισμού θέλει ν’ ακολουθήσει η Λέσβος τα επόμενα χρόνια και με ποιους όρους θα μπορέσουν να επιβιώσουν οι τοπικές επιχειρήσεις. Με τη διαβούλευση να ολοκληρώνεται στις 25 Μαΐου, οι δήμοι, οι επαγγελματικοί φορείς και οι τοπικές κοινωνίες καλούνται πλέον να διατυπώσουν τεκμηριωμένες προτάσεις, διεκδικώντας αλλαγές που θεωρούν απαραίτητες για το μέλλον της Λέσβου και του τουρισμού της.
