του Παναγιώτη Ανδριώτη*
Οι Έλληνες αγρότες σήμερα είναι ένας γερασμένος πληθυσμός (65άρηδες). Οι νέοι αγρότες, κάτω των 40 ετών είναι στο 7%. Μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, χωρίς υποδομές, με ανεπαρκή εκπαίδευση. Ακόμη οι περισσότεροι συνεταιρισμοί είναι ανεπαρκείς, με κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις.
Αυτές είναι οι αιτίες της χαμηλής παραγωγικότητας, από την οποία πάσχει η χώρα μας. Με την απώλεια παραγωγής να αγγίζει το 50%. Έτσι χάνουμε την μάχη με το χωράφι, αλλά από ό,τι φαίνεται κυρίως χάνουμε την μάχη στο ράφι. Αποτέλεσμα είναι οι καταναλωτές να πληρώνουν ολοένα και πιο ακριβά τα λαχανικά, το κρέας, και οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι να παραπονούνται για περιορισμένα εισοδήματα.
Η μείωση της εγχώριας παραγωγής αντικαθίσταται με εισαγωγές, με αποτέλεσμα η χώρα μας να έχει εξάρτηση για να καλύψει τις ανάγκες, ιδιαίτερα την τουριστική περίοδο.
Η ακρίβεια
Τους τελευταίους μήνες στο επίκεντρο βρίσκεται η τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος, καθώς καταγράφεται αύξησή της, μέσα σε ένα χρόνο της τάξης του 50%. Αν και ποτέ η Ελλάδα δεν ήταν αυτάρκης στην παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος, σίγουρα όμως είχε πολύ μικρότερη εξάρτηση τις προηγούμενες δεκαετίες. Η παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος στην χώρα μας την τελευταία δεκαετία έχει υποχωρήσει κατά 30% .
Το λάδι, ένα προϊόν που ενδιαφέρει πολύ κόσμο στο νησί μας. Η συνολική ελληνική παραγωγή υποχωρεί, είναι περί τους 250.000 τόνους, και την δεύτερη θέση παγκοσμίως μετά την Ισπανία που παράγει 1.300 χιλ. τόνους, αναμένεται να καταλάβει η Τυνησία με 500.000 τόνους, ακολουθεί η Ιταλία και το Μαρόκο, με 300.000 τόνους.
Είναι όμως μόνο η μείωση της παραγωγής, και η μεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές το πρόβλημα; Προφανώς όχι, διότι τότε δεν εμφανίζονταν ανατιμήσεις, σε διψήφιο ποσοστό, και μάλιστα σχεδόν σε μόνιμη βάση σε λαχανικά και φρούτα που παράγονται στην Ελλάδα, το ισοζύγιο των οποίων είναι πλεονασματικό. Δηλαδή οι εξαγωγές μας σε φρούτα και λαχανικά να ξεπερνούν το 1,6 δις ευρώ και οι εισαγωγές το ίδιο διάστημα να είναι στα 800 εκατ. ευρώ (πλεονασματικό ισοζύγιο).
Πατάτες Αιγύπτου, κρεμμύδια Αυστρίας κλπ.
Το να εισάγουμε μπανάνες ή ανανάδες είναι λογικό, όμως, η εγχώρια αγορά κατακλύζεται, όπως δείχνουν τα στοιχεία του συνδέσμου των ελληνικών επιχειρήσεων εξαγωγής διακίνησης φρούτων, από πατάτες Αιγύπτου, κρεμμύδια Αυστρίας, ντομάτες Τουρκίας, μήλα Βόρειας Μακεδονίας κλπ.. Αυτά τα προϊόντα στη χονδρική είναι φθηνότερα, αλλά με την ελληνοποίησή τους αποκτούν την κατάλληλη υψηλότερη τιμή, φθάνοντας υψηλότερα στον καταναλωτή.
Η ακρίβεια, επομένως, τροφοδοτείται από την μείωση της παραγωγής αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, τους αδύνατους συνεταιρισμούς, τις παράνομες ελληνοποιήσεις, και βέβαια όταν υπάρχει ζήτηση την τουριστική περίοδο, οι τιμές ακολουθούν ανοδική πορεία. Αλλά κυρίως τροφοδοτείται και από την αισχροκέρδεια.
Συχνά ακούμε ότι η αγορά αυτορυθμίζεται, ή ακούμε περί ελεύθερης οικονομίας. Ο υπογράφων έζησε την κλειστή οικονομία της Ελλάδας πριν από την είσοδό της στο ευρώ. Και τότε υπήρχαν εισαγωγές σε μικρότερο μέγεθος από σήμερα. Υπήρχε όμως και έλεγχος των τιμών, όπως υπήρξε και περίοδος που οι τιμές των προϊόντων καθορίζονταν από το Υπουργείο Εμπορίου και τις κατά τόπους διευθύνσεις του.
Τέλος πάντων υπήρχε μηχανισμός ελέγχου. Σήμερα από την στιγμή που φεύγει το προϊόν από το χωράφι ή τον στάβλο, μέχρι να φθάσει στην κατανάλωση, υπάρχουν οι ενδιάμεσοι. Εκεί χάνεται η μπάλα.
Και σαν να μην αρκούν όλα αυτά, παράγουμε και σκάνδαλα (ΟΠΕΚΕΠΕ), μεγαλύτερα από όσα μπορεί να σηκώσει η χώρα.
*Ο Παναγιώτης Ανδριώτης είναι Οικονομολόγος – συνταξιούχος διευθυντής Τράπεζας
