Του Γρηγόρη Δουμούζη – Θεολόγου, MSc Θεολογίας, Κοινωνιολόγου
Ο απόστολος Παύλος, στο αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής (Α΄ Κορ. ιστ΄ 13-24), ξεκινώντας την επιστολή του προς τους Κορινθίους, τους «εξοπλίζει» με πέντε πρακτικές συμβουλές. Αναφέρει: «Γρηγορείτε. Να έχετε πνευματική εγρήγορση. Να είστε σταθεροί στην πίστη. Να είστε ανδρείοι. Να έχετε θάρρος και τα έργα που κάνετε, να τα κάνετε με αγάπη». Απλός είναι ο πνευματικός λόγος. Ουσιαστικά, είναι πρακτικές κατευθύνσεις οι οποίες προέρχονται απ’ το προσωπικό βίωμα του αποστόλου.
Είναι γεγονός πως στην πνευματική ζωή ο ποιμένας, που εδώ είναι ο απόστολος Παύλος, τι κάνει; Διαμορφώνει πνευματικό ήθος, «γεννά» πνευματικά τους ανθρώπους που έχει υπό την ευθύνη του και τους οδηγεί στον Χριστό. Δηλαδή, η πνευματική μας πορεία είναι «πνευματική γέννα» και προσωπική σχέση μαζί Του. Για να μπορέσει να δώσει ο ποιμένας αυτόν τον τρόπο, χρειάζεται και ο ίδιος να έχει αυτή την εμπειρία. Να μην μιλά απ’ το μυαλό του, αλλά να περιγράφει αυτά που βίωσε και αυτά που έπαθε μέσα στην πορεία της πνευματικής του ζωής.
Επομένως, η πνευματική ζωή δεν είναι κάποιες ιδέες αφηρημένες. Η πνευματική ζωή δεν είναι για να νιώθουμε καλά, αλλά για να ζήσουμε αληθινά και να οικοδομηθεί σχέση ζωντανή με το Θεό. Αυτές τις κατευθύνσεις δίνει ο απόστολος Παύλος. Στην αρχή λέει: «Γρηγορείτε, να έχετε εγρήγορση πνευματική». Δηλαδή, να είμαστε ξύπνιοι και να είναι ανοιχτά τα αισθητήριά μας σ’ αυτή την αναζήτηση του Θεού. Λένε οι Πατέρες μας: «Η αρχή της πτώσης μας είναι η λήθη». Η αρχή της αμαρτίας είναι να ξεχάσουμε ποιος είναι ο λόγος που ζούμε και ποια είναι η πορεία μας.
Μ’ αυτή την έλλειψη της πνευματικής ζωής, της μελέτης, της προσευχής και του αγώνα, ξεχνιέται ο άνθρωπος και γίνεται «σαρκικός». Δεν έχει μέσα του πνευματική αντίληψη και διάκριση, ώστε να καταλάβει πού είναι η πραγματική ζωή και χαρά. Άρα, η εγρήγορση είναι η βάση για μια ζωντανή σχέση με τον Χριστό. Χρειάζεται να ψάξουμε μέσα μας: «Ζει η καρδιά μου; Είναι ζωντανή; Έχει την αίσθηση του Θεού; Γεύεται τον Χριστό; Έχει φως και χαρά η ζωή μου;». Αυτή είναι η εγρήγορση. Όπως κάποιος παρακολουθεί συνεχώς όταν θέλει να πετύχει έναν στόχο, έτσι και με την πνευματική εγρήγορση ζούμε σε μια διαρκή παρατήρηση, για να προστατεύσουμε τη σχέση μαζί Του.
Όταν, λοιπόν, είναι έτσι η καρδιά μας, βλέπουμε πως τότε πραγματικά ζούμε, τότε πραγματικά είμαστε άνθρωποι και σιγά-σιγά «γεννιέται» το βίωμα. Το βίωμα τι «γεννάει»; Την «πίστη». Η πίστη δεν είναι μια παραδοχή του νου μου ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει Θεός. Η πίστη είναι «καρπός» του βιώματος και της εμπειρίας. Η εμπειρία προέρχεται απ’ αυτή την εγρήγορση. Λέει ο απόστολος: «Μείνετε σταθεροί στην πίστη». Όλα αυτά είναι αλληλένδετα. Δυστυχώς, σήμερα λέμε περισσότερα απ’ αυτά που ζούμε. Δεν μάθαμε τη σιωπή σαν τρόπο εγρήγορσης πνευματικής. Γι’ αυτό συνεχώς μιλάμε και λέμε λόγια του αέρα. Το βασικό είναι αυτή η εσωτερική σιωπή. Μόνο όταν διεισδύσουμε στην καρδιά μας θα «γεννηθεί» το βίωμα και το βίωμα «γεννάει» τη σταθερή πίστη.
Αυτή η πίστη σε τι μας βοηθάει; Στην «εμπιστοσύνη» προς το Θεό. Δεν μπορούμε τίποτα να κάνουμε χωρίς τη χάρη του Θεού. Αυτός είναι η χαρά μας, η δύναμή μας, τα πάντα. Εφόσον, έστω λίγο, παραδεχθούμε πως Αυτός είναι τα πάντα, τότε, δεν μετεωρίζουμε σε αμφιβολίες και φοβίες. Τι γίνεται; «Γινόμαστε ανδρείοι», όπως λέει ο απόστολος Παύλος. Η ανδρεία δεν προέρχεται από εμάς, αλλά απ’ το βίωμα της αγάπης του Θεού. Λέω: «Στο Θεό θα επενδύσω και σ’ Αυτόν θα στηριχτώ». Μετά, τι «γεννιέται»; Η «αγάπη». Τότε, όλα μας τα έργα, θέλουμε, δεν θέλουμε, γίνονται με αγάπη. Τι σημαίνει αυτό; Όταν πλουτίζεις απ’ τον Χριστό και ζεις την αίσθηση της διαρκούς παρουσίας Tου στη ζωή σου, τότε, δεν μπορούν τα έργα να μην γίνονται με αγάπη.
Ποια αγάπη, όμως; Ο καθένας θεωρεί «αγάπη» ό,τι έχει στο μυαλό του. Δεν είναι η ψυχολογική αγάπη για να ικανοποιήσουμε τον εγωισμό μας και να έχω τον άλλον κτήμα μου ή να νιώθω εξάρτηση απ’ αυτόν. Μιλάμε για την αγάπη που προέρχεται απ’ την αγάπη του Χριστού. Αυτή που περιέχει τον αγώνα, ώστε να πολεμήσω τα πάθη μου. Αυτή η αγάπη δεν είναι δική μου, αλλά του Χριστού. Αυτό σημαίνει και κάτι ακόμη: Δεν νιώθω προδομένος αν με αδικεί ο άλλος, δεν ζητώ δικαίωση και αναγνώριση. Γιατί; Διότι η αγάπη είναι η ζωή μου. Δεν μπορώ αλλιώς να ζήσω, μιας και με γέμισε ο Χριστός και δεν ενεργούσα εγώ, αλλά ο Θεός μέσα από μένα.
Χρειάζεται αυτά τα πράγματα και αυτές τις έννοιες να τις ξεκαθαρίσουμε. Η αγάπη έχει στον πυρήνα της τον σταυρό και τη θυσία του Χριστού. Άρα, όλα είναι «δώρα» του Χριστού και αυτά τα «δώρα» έχουμε «χρέος» να εκπέμπουμε στους άλλους. Εν τέλει, κατανοούμε μέσα απ’ το λόγο του αποστόλου Παύλου το εξής: Ποιος είναι ο «χριστιανός»; Αυτός που παίρνει αγάπη απ’ τον Χριστό και τη δίνει στους άλλους ανθρώπους. Τον δρόμο μάς τον δείχνει ο απόστολος Παύλος: Την «πνευματική εγρήγορση», την «προσευχή», την «σταθερή πίστη» που προέρχεται μέσα απ’ το βίωμα και την ελπίδα και το «ανδρείο φρόνημα», που προέρχονται απ’ την πίστη. Αυτή την αγάπη εμπιστευόμαστε, αυτή προτείνει η Εκκλησία και μ’ αυτή θα ζήσουμε πραγματικά.
