Του Γιάννη Σουβατζή*
Διερωτώμαι πολλές φορές ποια είναι η «προίκα» του λεσβιακού τουριστικού brand και τι εμείς οι Λέσβιοι πρέπει να κάνουμε έτσι ώστε να την διατηρήσουμε, αναδείξουμε και ταυτοχρόνως να την αναπτύξουμε, κάνοντας το νησί ένα αυτόφωτο τουριστικό brand. Μέχρι τώρα ελάχιστα μόνο χαρακτηριστικά κοσμούν το νησί της Λέσβου ως τουριστικό προορισμό και δρουν ως τουριστικά ερεθίσματα για την επιλογή του ως τόπου αναψυχής και τουριστικής εξερεύνησης. Τα μέχρι τώρα στοιχεία φανερώνουν ότι η τουριστική κίνηση και δραστηριότητα βασίζεται στην πλειονότητα της εγχώριας τουριστικής προτίμησης και επιλογής και πολύ λιγότερο στην διεθνή τουριστική επισκεψιμότητα, λόγω πολλών αιτιών και φυσικά εξαιτίας της εφαρμοζόμενης τουριστικής στρατηγικής και νοοτροπίας των τοπικών φορέων.
Αυτές οι συγκρίσεις είναι απολύτως κατανοητές αφού άλλοι παραδοσιακοί, κοσμοπολίτικοι, επώνυμοι ελληνικοί τουριστικοί προορισμοί, προηγούνται των προτιμήσεων των διεθνών επισκεπτών. Ο μονολιθικός τουρκικός τουρισμός δεν αποτελεί παράγοντα που ενδυναμώνει την δημοτικότητα του λεσβιακού τουριστικού brand διεθνώς. Απλώς, αποτελεί μια μικρή οικονομική αναλαμπή.
Είναι γεγονός ότι δεν αρκεί μόνο να καυχιόμαστε και να αποκαλούμε την Λέσβο ως νύφη ή βασίλισσα του ανατολικού Αιγαίου εάν δεν επιδεικνύουμε την ανάλογη επιμέλεια για την διαχείριση της περιουσιακής αξίας του λεσβιακού brand.
Η λεσβιακή “τουριστική προίκα”
Δεν είναι καθόλου τυχαία η αναφορά στην λεσβιακή “τουριστική προίκα” για την ανάπτυξη αλλά και την διατήρησή της ως ενός επώνυμου τουριστικού προορισμού. Η διαμόρφωση της τουριστικής “προίκας” ή του “τουριστικού κεφαλαίου” αποτελεί καθ’ ολοκληρία μέρος της φιλοσοφίας του branding. Η τουριστική προίκα, είτε κληροδοτείται εκ φύσεως κατά ένα μεγάλο ποσοστό, ή αποτελεί επίκτητο κεφάλαιο, περιουσιακό τουριστικό στοιχείο που διαρκώς μπορεί να αναπτύσσεται και να αναζωογονείται.
Επίκτητος τουριστικός προορισμός
Στην Ισπανία, έξω από την Βαρκελώνη, δημιουργήθηκε η Barcelonetta, ένας “τεχνητός τουριστικός προορισμός” που αποτελεί σημείο τουριστικής αναφοράς, αναψυχής, διασκέδασης, και σημαντικό κέντρο τουριστικού κέρδους της ισπανικής τουριστικής βιομηχανίας. Οι τουριστικοί προορισμοί δημιουργούνται και επιτυγχάνουν όταν η διαχείρισή τους γίνεται σωστά.
Τρανό, ελληνικό παράδειγμα επίκτητου “τουριστικού κεφαλαίου” αποτελεί το τουριστικό θαύμα της Τήνου, που πέραν της θρησκευτικής ακτινοβολίας της, ξέφυγε της τουριστικής αφάνειας διαμέσου μιας δυναμικής στρατηγικής προβολής που οφείλεται αναμφίβολα στην φιλοσοφία του branding, αλλά και των άλλων εμφανών τουριστικών χαρακτηριστικών του νησιού με στόχο την εξέλιξη ως έναν μοναδικό τουριστικό προορισμό διεθνούς ενδιαφέροντος. Άσχετα, της παρούσης διεθνούς πολιτικής και οικονομικής κρίσης, αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους πιο «HOT» τουριστικούς προορισμούς των Κυκλάδων και όχι μόνο.
Το παράδειγμα της Τήνου φαίνεται ότι ακολουθεί η γειτονική Χίος, που τα τελευταία τρία χρόνια επιδίδεται στην διαμόρφωση του χιώτικου τουριστικού επώνυμου προορισμού με μια δυναμική προσέγγιση εμφανών θετικών αποτελεσμάτων.
Είναι, λοιπόν, πασιφανές ότι η τουριστική αγορά γίνεται όλο και περισσότερο ανταγωνιστική, συμβαδίζοντας στενά με τον ανταγωνισμό που προβάλλεται από την Τουρκία, Ιταλία, Ισπανία, Κροατία, Μάλτα και άλλων χωρών στο τουριστικό περιβάλλον.
Ευλόγως όμως τώρα, τίθεται το εξής ερώτημα!
Ποια είναι η δυναμική του λεσβιακού προορισμού και ποια η προοπτική της εξέλιξής του ως ενός επώνυμου τουριστικού προορισμού;
Τουριστική διαφοροποίηση, σύγκλιση, ομοιότητα και ταύτιση
Οι απαντήσεις που πρέπει να δοθούν σε μεγάλο βαθμό πρέπει να βασιστούν σε δύο άξονες που αφορούν και προσδιορίζουν πρώτον τα σημεία διαφοροποίησης μεταξύ άλλων τουριστικών προορισμών και τα σημεία σύγκλισης, ομοιότητας και ταύτισης με άλλους προορισμούς. Η διαχείριση του προορισμού, των μοναδικών του χαρακτηριστικών και της στρατηγικής branding θα δημιουργήσουν τις βάσεις για ανάπτυξη ενός επώνυμου και δημοφιλούς προορισμού.
Πιο συγκεκριμένα η ανάπτυξη ενός προορισμού περιλαμβάνει την ανάδειξη των αξιοθέατων του προορισμού, την προσβασιμότητα, την διαμονή και τις τουριστικές παροχές, την ασφάλεια και προστασία των επισκεπτών, την παρεχόμενη ποιοτική εξυπηρέτηση και την διαρκή ανανέωση των τουριστικών υπηρεσιών.
Ο υπό δημιουργία τουριστικός προορισμός συναρμολογεί τα ελκυστικά χαρακτηριστικά του, την μοναδικότητά του, την αυθεντικότητά του, τις κατάλληλες κυβερνητικές παροχές και την αφοσίωση των συνδαιτυμόνων του κλάδου που θα εξασφαλίσουν την παρεχόμενη τουριστική μοναδική εμπειρία στους επισκέπτες, παράλληλα με την ασφάλεια και το κόστος της τουριστικής υπηρεσίας, που πάντοτε πρέπει να ανταποκρίνεται στην ανώτατη δυνατή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Η απογραφή του λεσβιακού τουριστικού προορισμού
Η απογραφή των περιουσιακών στοιχείων του λεσβιακού τουριστικού προορισμού περιλαμβάνει το απολιθωμένο δάσος του Σιγρίου, τις αρχαιότητες της Λέσβου με τη φυσιογνωμία της Σαπφούς να κυριαρχεί, την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού με το τεράστιο πνευματικό του υπόβαθρο, το μοναδικό Μουσείο Teriad με έργα του Θεόφιλου και άλλων ζωγράφων, την θρησκευτική παράδοση του νησιού, το τουριστικό τρίγωνο Μηθύμνης, Πλωμαρίου και Ερεσού, το αρχιτεκτονικό αμάλγαμα του νησιού, και τα λεσβιακά προϊόντα του.
Τα σημεία σύγκλισης με τους άλλους τουριστικούς προορισμούς περιορίζονται στο πλαίσιο, Sun (ήλιος), Sand (άμμος), Sea (θάλασσα), Sky (ουρανός), στην ελληνική γαστρονομία λεσβιακού τόνου και στο αρχαιολογικό υπόβαθρο της ελληνικής ιστορίας και κληρονομιάς.
Η Λέσβος όμως ως τουριστικός προορισμός στερείται της πεντάστερης ξενοδοχειακής υποδομής (πλην τριών περιπτώσεων), της τουριστικής εξυπηρέτησης και της φινέτσας των υπηρεσιών του Luxury Tourism.
Ως προορισμός καλείται να βελτιώσει το συγκοινωνιακό του δίκτυο, να λύσει το κυκλοφοριακό του πρόβλημα κατά τις ώρες αιχμής, να καθαρίσει την πόλη της Μυτιλήνης και να βελτιώσει τις πύλες εισόδου και εξόδου της, να χειραγωγήσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση κατά την άφιξη και αναχώρηση των μέσων μαζικής μεταφοράς και να λύσει το πρόβλημα του παραθαλάσσιου παρκινγκ του αεροδρομίου.
Δραστική τουριστική αναδιάρθρωση
Γενικά το μοντέλο του λεσβιακού τουρισμού απαιτεί δραστική αναδιάρθρωση των συντελεστών του, και κρίνει αναγκαία την εστίαση στην ποιοτική εξυπηρέτηση του κάθε επισκέπτη. Αποτελεί αξίωμα και επ’ ουδενί λόγω δεν πρέπει να θυσιάζεται ένας τουριστικός παράγοντας στο βωμό ενός άλλου, καθώς και οφέλους καμίας συντεχνίας.
Τέλος, είναι λυπηρό να κρύβεται ενάμισης αιώνας αρχιτεκτονικής μεγαλοπρέπειας προς χάριν του κέρδους ενός πιάτου μουσακά ή πιτόγυρου!
*Δρ. Γιάννης Σουβατζής / Dr. JeanSuvatjis PhD
Professor
Brand Marketing & Corporate Identity Expert
PhD in Brand Marketing & Corporate Identity
MBA in Operations Management
MSc. in Marketing
M.A. in Management
Β. Α. Economics / Finance
