του Δρ. Γιάννη Σουβατζή*
Τα προβλήματα δεν μας λείπουν! Είναι όμως αξιοπερίεργο όταν έχουμε προβλήματα, δεν προσπαθούμε να τα λύσουμε, αλλά ξεθάβουμε και άλλα τόσα που στο παρελθόν προϋπήρχαν και ας είχαν κατά κάποιο τρόπο λυθεί.
Έχουμε την κακιά συνήθεια όταν θέλουμε να προβάλλουμε τα κακώς κείμενα για οτιδήποτε, να προσθέτουμε και άλλα τόσα, διότι νομίζουμε ότι έτσι μαζικά θα τεθούν όλα προς θεώρηση, αναπροσαρμογή και επίλυση.
Τώρα εάν αυτή η προσέγγιση είναι η πλέον κατάλληλη, αυτό θα το δείξει ο χρόνος και ο χειρισμός των θεμάτων. Συνήθιζε η μητέρα μου να υποστηρίζει σε τυχόν δύσκολες και πολύπλοκες καταστάσεις ότι «όταν τα νερά δεν θολώσουν δεν καθαρίζουν»! Προφανώς, αυτή η αντίληψη αποσκοπούσε να επικοινωνήσει άμεσες και δυναμικές λύσεις σε κάθε αμφισβητούμενο θέμα,χωρίς παραγκωνισμούς, μεσοβέζικες λύσεις και μεταθέσεις για μελλοντική τακτοποίηση.
Η εσφαλμένη οριοθέτηση των μη κρατικών πανεπιστημίων
Αυτή η μακροσκελής εισαγωγή σκοπό είχε να περιγράψει περιληπτικά το θέμα που προέκυψε και που αφορά ξανά τα μη κρατικά πανεπιστήμια, όπου μερικές πολιτικές παρατάξεις αντιτίθενται, ενώ άλλες συμβιβάζονται, με την πλειονότητα των καθηγητών των Ελληνικών Πανεπιστημίων να δηλώνουν αντίθετοι και άλλοι, λαϊκώς να «κάνουν τουμπεκί ψιλοκομμένο».
Λες και οι ίδιοι δεν πέρασαν από μη κρατικά πανεπιστήμια του εξωτερικού στην μεταπτυχιακή και διδακτορική εκπαιδευτική τους πορεία. Φυσικά κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την εκπαιδευτική αξία των δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων των διάφορων χωρών και ειδικά της Ευρώπης και Αμερικής, που βασίζονται στην έρευνα και την παραγωγή νέας γνώσης.
Επίσης, πολλά άλλα πανεπιστήμια άλλων ηπείρων (Ασία) και χωρών (Ν. Κορέα, Ιαπωνία, Ισραήλ) διαπρέπουν στην έρευνα και ανάπτυξη της νέας γνώσης, συμβάλλοντας στην δημιουργία υψηλότερου βιοτικού επιπέδου.
Κανένα εκπαιδευτικό ίδρυμα που φέρει τον τίτλο του πανεπιστημίου δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο αρνητικού σχολιασμού όταν αυτό πληροί τις εκπαιδευτικές προδιαγραφές και επιταγές της κάθε χώρας.
Η παρουσία μη κρατικών ιδιωτικών πανεπιστημίων άλλων χωρών, έπρεπε να είναι ευπρόσδεκτη στην χώρα μας, καθώς και η εγκατάσταση/εγκαθίδρυσή τους από τα αντίστοιχα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Δυστυχώς, το θέμα των μη κρατικών, ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι ένα θέμα που δεν οριοθετήθηκε σωστά, εν πρώτοις από την πολιτεία έτσι ώστε να απομακρύνει την εισαγόμενη εκπαίδευση από την πρακτική της εμποροποίησης, δεύτερον, μερικές πολιτικές παρατάξεις ακόμα αντιτίθενται παραλόγως και τρίτον, η πλειονότητα των Ελλήνων διδασκόντων στα πανεπιστήμια της χώρας φοβούνται την σύγκριση με άλλους διδάσκοντες, αφού δεν θέλουν να αξιολογούνται, φοβούμενοι την ανάδειξη των εκπαιδευτικών τους αδυναμιών.
Στην Ελλάδα η ανάπτυξη της ιδιωτικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης αντιμετωπίσθηκε επιδερμικά, ασυλλόγιστα και μεσοβέζικα, διότι την προτεραιότητα έπαιρναν τα πολιτικά ζητήματα και θέματα της κάθε εποχής.
Τα Ελληνικά πανεπιστήμια όμως πάντοτε διακρίνονταν για την ποιοτική και απαιτητική εκπαίδευσή τους άλλα κάτω από το εγωιστικό πλαίσιο της πλειονότητας των διδασκόντων καθηγητών τους.
Η πανεπιστημιακή αρτηριοσκλήρωση εδραιώθηκε στην Ελλάδα με την ανοχή της πολιτείας. Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια δυναμική προσπάθεια έτσι ώστε το Ελληνικό πανεπιστήμιο να αναβαθμιστεί και ως εκ τούτου οι διεθνείς συνεργασίες με άλλα πανεπιστήμια του εξωτερικού αποδεικνύουν την μεταστροφή της ελληνικής πανεπιστημιακής εκπαιδευτικής αντίληψης σε νέους μοντέρνους εκπαιδευτικούς ορίζοντες.
Η αντιπαράθεση πανεπιστημιακής ταυτότητας
Γιατί όμως τώρα αντιμετωπίζουμε αυτή την εκπαιδευτική αντιπαράθεση που γίνεται έρμαιο των πολιτικών κομμάτων.
Οι λόγοι είναι πάρα πολλοί, αλλά θα εστιάσουμε μόνο στις κάτωθι παραμέτρους:
Πρώτον, η πολιτεία στο παρελθόν δεν θεώρησε το πανεπιστήμιο ως την σημαντικότερη πηγή ανάπτυξης!
Δεύτερον, η εισαγόμενη εκπαίδευση των τελευταίων 45 ετών δεν έτυχε της ανάλογης προσοχής έτσι ώστε να στοιχειοθετηθεί εντός ενός αυστηρού πλαισίου ελέγχου προκειμένου να διασφαλιστεί η εισαγόμενη ποιοτική εκπαίδευση.
Τρίτον, οι πρόσφατοι και οι εν ζωή εθνικοί μας ευεργέτες παρέλειψαν να θεμελιώσουν ένα ή δύο μη κρατικά και μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια για το καλό της χώρας και της ανάπτυξης ενός υγιούς εκπαιδευτικού ανταγωνισμού.
Τέταρτον, οι Έλληνες μεγιστάνες της διασποράς του εξωτερικού, της Ευρώπης και της Αμερικής, απέφυγαν να δημιουργήσουν ένα Ελληνικό μη κρατικό, μη κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο με διεθνείς διασυνδέσεις και συνεργασίες.
Επί των ημερών μας το ζήτημα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης είναι αντικείμενο αντιπαλότητας των πολιτικών παρατάξεων και κύριο θέμα της επερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Η σημερινή κατάσταση που επικρατεί, όσον αφορά το μέλλον της ιδιωτικής/μη κερδοσκοπικής εκπαίδευσης στη χώρα μας, είναι ρευστή και αχαρτογράφητη.
Οι αποφάσεις έγκρισης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2025-2026/7 μη κρατικών Πανεπιστημίων υπό τη νομική μορφή Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.), κατόπιν λήψης σύμφωνης γνώμης από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) και τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) χρονοτριβούν στην έκδοσή τους και τα εγκεκριμένα παραρτήματα των πανεπιστημίων χρήζουν περισσότερης προσοχής και ελέγχου όσον αφορά την εκπαιδευτική τους πρακτική, διδασκαλία και προγράμματα.
Όσον αφορά τώρα τα εγκεκριμένα κολέγια στην Ελλάδα, τα οποία στηρίζονται σε διεθνείς εκπαιδευτικές συνεργασίες, πρέπει από την πλευρά τους να εναρμονιστούν με τις προδιαγραφές και απαιτήσεις της ποιοτικής εκπαίδευσης για την δημιουργία του δικού τους “εκπαιδευτικού brand”.
Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι τα πανεπιστήμια που αντιπροσωπεύονται από τα κολέγια στην χώρα μας, προσφέρουν παρόμοιες εκπαιδευτικές υπηρεσίες που οδηγούν σε αντίστοιχους ακαδημαϊκούς τίτλους. Εξάλλου η ποιοτική εκπαίδευση αντικατοπτρίζεται στις επιδόσεις των αποφοίτων εντός του επαγγελματικού χώρου. Αυτοί θα κριθούν και θα αξιολογηθούν από τους εργοδότες αλλά και από την αγορά. Επομένως, τα κολέγια και η κάθε εκπαιδευτική οντότητα πρέπει να δημιουργήσει μια ξεχωριστή πανεπιστημιακή, εκπαιδευτική οντότητα για να διασφαλίσει μια διακριτή και αποδεκτή εκπαιδευτική παρουσία με την πρόσληψη έμπειρων διδασκόντων με διδακτορικούς τίτλους από ανεγνωρισμένα πανεπιστήμια της αλλοδαπής
Εκπαιδευτικές δικλείδες ποιότητας
Όσον αφορά τώρα τον ρόλο της πολιτείας στον μετασχηματισμό της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης κάτω από την σκέπη των μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, οι κρίσιμες πτυχές του εγχειρήματος επικεντρώνονται στην επιτήρηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και στον έλεγχο της διδακτικής μεθοδολογικής προσέγγισης των επιστημονικών αντικειμένων: Ως εκ τούτου προτείνεται:
- Διδακτικό προσωπικό που να φέρει διδακτορικούς τίτλους μόνο από έγκριτα πανεπιστημιακά ιδρύματα.
- Εξάμηνη αξιολόγηση του διδακτικού προσωπικού και της διδακτικής προσέγγισης όλων των γνωστικών αντικειμένων από τρίτο ευρωπαϊκό οργανισμό αξιολόγησης εντός της αιθούσης και κατά την διάρκεια της πραγματικής διδασκαλίας.
- Μια δημοσίευση ανά διδάσκοντα σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά την διετία, το ελάχιστο.
- Μονοετή συμβόλαια διδακτικού προσωπικού με ανανέωση κατόπιν άριστης διδασκαλικής επίδοσης.
- Υποχρεωτική ανταλλαγή διδακτικού προσωπικού με το μητρικό συνεργαζόμενο πανεπιστήμιο του εξωτερικού.
- Υποχρεωτική ανταλλαγή φοιτητών για ένα εξάμηνο κατά την διάρκεια των σπουδών (τέσσερα μαθήματα του προγράμματος να διδάσκονται στο μητρικό ή θυγατρικό πανεπιστημιακό ίδρυμα).
Η επιτήρηση της πολιτείας κατά τον τρόπο αυτό είναι επιτακτική και θα βοηθήσει αφάνταστα στην εφαρμογή του για την δημιουργία ποιοτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Είναι αλήθεια ότι δεν νοείται εθνική πρόοδος χωρίς την συνεισφορά της εκπαίδευσης, γνώσης, και καινοτομίας που συμβάλλουν στην ανάπτυξη και δημιουργία ισχυρών οικονομιών. Ας αφήσουμε λοιπόν τους διαξιφισμούς και ας επικεντρωθούμε στην ανάπτυξη ενός μεικτού εκπαιδευτικού συστήματος.
*Δρ. Γιάννης Σουβατζής PhD
Καθηγητής / Business Executive
Brand Marketing & Corporate Identity Expert
PhD in Brand Marketing & Corporate Identity
MBA in Operations Management
MSc. in Marketing
M.A. in Management
Β. Α. Economics / Finance
