Η Μυτιλήνη δεν είναι μόνο η πρωτεύουσα της Λέσβου. Είναι μια πόλη που κουβαλά αιώνες ιστορίας, πολιτισμού και αρχιτεκτονικής δημιουργίας. Ανάμεσα στα σημαντικότερα μνημεία της ξεχωρίζουν τα επιβλητικά αρχοντικά που δεσπόζουν στις γειτονιές της, ιδιαίτερα στη Σουράδα, στην Επάνω Σκάλα και σε άλλες ιστορικές συνοικίες. Πρόκειται για αριστουργήματα της νεοκλασικής και εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, τα οποία μαρτυρούν την οικονομική ακμή που γνώρισε η Λέσβος στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.
Δυστυχώς, σήμερα πολλά από αυτά τα μοναδικά κτίρια βρίσκονται αντιμέτωπα με τη φθορά του χρόνου, την εγκατάλειψη και την αδιαφορία. Κάθε χρόνος που περνά, ένα ακόμη κομμάτι της ιστορικής φυσιογνωμίας της Μυτιλήνης χάνεται. Αν δεν υπάρξουν άμεσες πρωτοβουλίες, κινδυνεύουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές μόνο φωτογραφίες και αναμνήσεις ενός ανεκτίμητου αρχιτεκτονικού πλούτου.
Η ώρα των αποφάσεων έχει φτάσει. Η Πολιτεία, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, ο Δήμος Μυτιλήνης, το Υπουργείο Πολιτισμού και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς οφείλουν να αναλάβουν μια κοινή πρωτοβουλία για την προώθηση της ένταξης των ιστορικών αρχοντικών της Μυτιλήνης στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Μια τέτοια αναγνώριση θα αποτελούσε διεθνή επιβεβαίωση της μοναδικής αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής τους αξίας, θα ενίσχυε την εξωστρέφεια του νησιού και θα καθιστούσε τη Λέσβο σημείο αναφοράς στον πολιτιστικό τουρισμό της Μεσογείου.
Όμως η αναγνώριση δεν αρκεί. Χρειάζονται πόροι, σχέδιο και πολιτική βούληση. Τα προγράμματα του ΕΣΠΑ προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία για την αποκατάσταση, τη στατική ενίσχυση και τη λειτουργική επανάχρηση των ιστορικών αυτών κτιρίων. Με σωστό σχεδιασμό μπορούν να χρηματοδοτηθούν έργα που θα διασώσουν τα αρχοντικά και θα τα μετατρέψουν σε ζωντανούς πυρήνες πολιτισμού, φιλοξενώντας μουσεία, πολιτιστικά κέντρα, βιβλιοθήκες, χώρους εκπαίδευσης, εκθέσεις, ακόμη και ποιοτικές τουριστικές υποδομές που θα σέβονται την ιστορική τους φυσιογνωμία.
Η διάσωση των αρχοντικών δεν αποτελεί μόνο πολιτιστική υποχρέωση. Είναι και αναπτυξιακή επιλογή. Οι επισκέπτες αναζητούν πλέον αυθεντικές εμπειρίες, ιστορία και αρχιτεκτονική. Η Μυτιλήνη διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να την αναδείξουν σε κορυφαίο προορισμό πολιτιστικού τουρισμού στο Αιγαίο. Η αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, ενισχύει τις τοπικές επιχειρήσεις και συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη, χωρίς να αλλοιώνει τον χαρακτήρα του τόπου.
Την ίδια στιγμή, απαιτείται η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας. Οι πολίτες, οι επιστημονικοί σύλλογοι, οι πολιτιστικοί φορείς και η εκπαιδευτική κοινότητα μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμους συμμάχους στην προσπάθεια προστασίας των ιστορικών κτιρίων. Η πολιτιστική κληρονομιά δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αποτελεί επένδυση για το μέλλον.
Τα αρχοντικά της Μυτιλήνης δεν είναι απλώς παλιά κτίρια. Είναι οι πέτρινες σελίδες της ιστορίας του νησιού. Είναι η μνήμη των ανθρώπων που δημιούργησαν τον πλούτο και τον πολιτισμό της Λέσβου. Η διάσωσή τους δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Η ένταξή τους στην UNESCO και η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων του ΕΣΠΑ πρέπει να αποτελέσουν εθνική και τοπική προτεραιότητα. Γιατί ένας λαός που σέβεται την ιστορία του, διασφαλίζει και το μέλλον του.
Μοσχαράκι με μελιτζάνες
Υλικά (4-6 μερίδες)
- 1 κιλό μοσχάρι (ελιά ή σπάλα), σε κύβους
- 2 μεγάλες μελιτζάνες
- 1 μεγάλο κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
- 2 σκελίδες σκόρδο
- 400 γρ. ντομάτα τριμμένη
- 2 κ.σ. πελτές ντομάτας
- 100 ml κόκκινο κρασί (προαιρετικά)
- 100 ml ελαιόλαδο
- 1 φύλλο δάφνης
- 1 ξυλάκι κανέλα (προαιρετικά)
- Αλάτι, πιπέρι
- Λίγος μαϊντανός για το τέλος
Εκτέλεση
- Κόψε τις μελιτζάνες σε χοντρές φέτες ή κύβους, αλάτισέ τες για 20-30 λεπτά, ξέπλυνε και στέγνωσέ τες.
- Τηγάνισέ τες ελαφρά ή ψήσ’ τες στον φούρνο με λίγο ελαιόλαδο μέχρι να ροδίσουν.
- Στην κατσαρόλα σοτάρισε το μοσχάρι μέχρι να πάρει χρώμα. Βγάλε το στην άκρη. Στο ίδιο σκεύος σοτάρισε το κρεμμύδι και το σκόρδο. Πρόσθεσε τον πελτέ και ανακάτεψε για 1 λεπτό.
- Σβήσε με το κρασί (αν χρησιμοποιήσεις) και άφησέ το να εξατμιστεί. Ρίξε την τριμμένη ντομάτα, τη δάφνη, την κανέλα, αλάτι και πιπέρι. Βάλε πάλι το κρέας στην κατσαρόλα.
- Πρόσθεσε ζεστό νερό ώστε να καλύπτει σχεδόν το κρέας και σιγόβρασε για περίπου 1½-2 ώρες, μέχρι να μαλακώσει.
- Στα τελευταία 20 λεπτά πρόσθεσε τις μελιτζάνες, ώστε να δέσουν με τη σάλτσα χωρίς να διαλυθούν.
- Σέρβιρε με ψιλοκομμένο μαϊντανό.
