Του Αριστείδη Καλάργαλη
Πριν δυο-τρία χρόνια διαβάσαμε στις τοπικές εφημερίδες ότι κάτι θα γίνει, κάτι θα βελτιωθεί ως προς το θέμα των σκουπιδιών, των απορριμμάτων. Η αναφορά ήταν στη διαχείριση και επεξεργασία, όχι στην αποκομιδή. Τις προάλλες σε τούτη την εφημερίδα, στα “Νέα της Λέσβου”, δημοσιεύθηκε ότι κάτι προχωρά στο θέμα της ανακύκλωσης. Αν δεν κάνω λάθος, στη Λέσβο έχουμε Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) κι όχι (ΧΥΤΥ), Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων.
Σκέφτομαι μικρές σκηνές, εικόνες, από το παρελθόν, σχετικές με την ανακύκλωση. Πρώτη: Σε σχολείο της Μυτιλήνης, μετά από ενέργειες δασκάλου, ήρθε διάφανος σωλήνας, για να συγκεντρώνονται μπαταρίες. Κάποιος άλλος, δάσκαλος ή γονιός, έβαλε το ερώτημα μήπως δεν είναι καλό κι εκπέμπουν κάτι οι μπαταρίες;! Δεύτερη: Αλλού τοποθετήθηκε χαρτόκουτο για συγκέντρωση χαρτιών ανακύκλωσης. Οπότε ένας τρίτος αναρωτιόταν αν δεν είναι τόσο οικολόγος, επειδή πατά στα άχρηστα τα χαρτιά. Τρίτη: Ανοίγεις κάποιον κάδο ανακύκλωσης και αντικρίζεις σκουπίδια κάθε είδους. Στον διπλανό, των σκουπιδιών, χαρτόκουτα και πλαστικά μπουκάλια. Τέταρτη: Κάθεσαι σε ταβέρνα και βλέπεις απέναντι το γκαρσόνι να μαζεύει το τραπεζομάντηλο μαζί με τα γυάλινα μπουκάλια του ούζου και του κρασιού, τα πλαστικά του νερού και τα κουτιά από αλουμίνιο. Στο τέλος αναρωτιόμαστε, τι πρέπει να ανακυκλώνουμε, ποια είδη συγκεντρώνονται για ανακύκλωση; Πάνε για ανακύκλωση ό,τι ρίχνουμε στους κάδους ή πολλά από αυτά πετιούνται ως άχρηστα σκουπίδια;
Η αποκομιδή και η ανακύκλωση απορριμμάτων είναι σημαντικό θέμα. Συχνά λέμε “θα μας πνίξουν”. Αλλά κι ότι “τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα”, έχουν αξία. Αυτό μας περιγράφει ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός σε κείμενό του, δημοσιευμένο το μακρινό 1966 στο βιβλίο του “Εκτός των τειχών”. Εκεί περιγράφει τη λειτουργία της χωματερής των Λιοσίων, τη μεταφορά τους, τους ρακοσυλλέκτες, τους εργολάβους που διαχειρίζονταν τα σκουπίδια, τους ανθρώπους που ζούσαν στις παρυφές του χώρου, πόσο πουλιούνταν τα διάφορα είδη, χαρτιά, γυαλιά, κόκαλα, ρούχα.
Ίσως πρέπει να γραφτούν οδηγίες τι μπορούμε, τι συλλέγεται στο νησί μας για ανακύκλωση. Απλά παραδείγματα και ερωτήματα: Το κουτί από τα φάρμακα, οι αποδείξεις, χαρτιά μικρότερα από το μέγεθος του φωτοτυπικού χαρτιού, μικρά κουτιά, κλπ.. Αλλά πολύ περισσότερο τι δεν συγκεντρώνεται, πώς πρέπει να τα ρίχνουμε στους κάδους – καθάρισμα, διαχωρισμός ανά είδος. Και αρκετά άλλα τα οποία δεν γνωρίζουμε.
Στόχος πρέπει να είναι η ανακύκλωση μεγαλύτερου όγκου απορριμμάτων. Ο καθένας με τη δυνατότητά του. Τα σχολεία μπορούν να γίνουν χώροι διάδοσης της πρακτικής της ανακύκλωσης. Αν το μικρό παιδί μάθει να μην θεωρεί άχρηστο σκουπίδι ό,τι δεν χρησιμοποιεί άμεσα μπορεί να πάμε παρακάτω. Κι αυτό, το παιδί, έρχεται – στον τόπο μας – σε επαφή με τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Αυτές οι δύο – μακρινές ηλικίες – μπορούν να συνεργαστούν, να δώσει η μια στην άλλη. Οι ηλικιωμένοι έχουν την πείρα, τα παιδιά τα νιάτα· παιδαγωγικά, ψυχολογικά, κοινωνιολογικά η ώσμωσή τους, η συνύπαρξή τους σε δραστηριότητες ωφελεί και τους δυο.
Στα θετικά, τοποθετήθηκαν και τοποθετούνται πολλοί κάδοι ανακύκλωσης, ανά είδος, δημιουργούνται πράσινα σημεία ανακύκλωσης. Αλλά κάθε τόσο δημοσιεύονται φωτογραφίες στον τύπο και περισσότερο στο διαδίκτυο σκουπιδιών στους δρόμους, στις πλατείες, στις γειτονιές, στις ρεματιές και στα ποτάμια. Τρέχουν, προσπαθούν οι εργαζόμενοι, οι αντιδήμαρχοι, εθελοντές, αλλά…
Αναζητείστε την παιδεία. Εδώ είναι ο κρίκος που πρέπει να λειτουργήσει, να δημιουργηθεί αν δεν υπάρχει. Οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να προσπαθήσουμε κι άλλο, ξανά και ξανά. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, άλλη διαδικασία.
